Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/574 K.2025/4089

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının 28332 ada 2 parsel sayılı taşınmazı uzun yıllardır kiracı olarak fiilen ‘.. Koleji’ unvanıyla işletmekteyken ekonomik sıkıntılar nedeniyle tahliye etmek zorunda kaldığını, kiralanana tamamı zorunlu ve faydalı nitelikte imalatlar yapıldığını ileri sürerek; 3.026.372,22 TL faydalı ve zorunlu masraf alacağının yapım tarihi olan 12.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; mülkiyeti Belediyeye ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu (2886 sayılı Kanun) gereğince davacı tarafa 17.05.1999 ile 31.12.2008 tarihleri arası kiraya verildiğini, davacının açtığı kiracılığın tespiti davasının reddedildiğini, davacının masraf talebinde bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafından yapılan ihale soncunda davacı ile 10 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, davacı kiracının sözleşmesinin süresinin dolması sebebiyle fuzuli şagil konumuna düşmesine bağlı olarak tahliyesine karar verildiği, davacının söz konusu yeri 27.01.2021 tarihinde tahliye ettiği, 11.06.1999 tarihli kira sözleşmesinde kiracının kiralanana yaptığı masrafları talep edemeyeceğinin kararlaştırıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yapılan ihale neticesinde taraflar arasında 17.5.1999 başlangıç ve 31.12.2008 bitiş tarihli kira sözleşmesinin düzenlendiği, taşınmazın 27.01.2021 tarihinde tahliye edildiği, noter onaylı kira sözleşmesinin ekindeki ihale şartnamesinin 23. maddesinde ''... ilköğretim okulunda yapmak istediği her türlü tadilatı veya ilaveyi gösterir projeyi bizzat hazırlatıp bunu bu sözleşmenin diğer tarafı olan Belediyeye verecek ve Belediyenin yazılı muvafakatını almadıkça tadilat veya ilave faaliyetine geçemeyecektir.

Her türlü tadilat veya ilavelerin masrafları doğrudan doğruya müstecire ait olacaktır.

İlköğretim okulunun tahliyesinde yapılan tesis ve demirbaş ve ilaveler Belediyeye kalır ve bu konuda müstecir Belediyeden hiçbir bedel ve karşılık talebinde bulunmamayı kabul ve taahhüt eder.'' düzenlemesine yer verildiği, davacının aynı sözleşme ve şartnameye açtığı kiracılık sıfatının tespiti davasında da dayandığı, taraf iradeleri ile geçerli kılınmış sözleşme maddeleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yapılan faydalı ve zorunlu masrafları benimseyen davalının taşınmazı yakın zamanda tekrar ‘özel eğitim alanı’ olarak kullanılmak üzere ihaleye çıkardığını, taşınmaz üzerinde tamamı zorunlu ve faydalı nitelikte olan ciddi iş ve imalatlar yapıldığını, davalının imalatlardan haberinin ve onayının bulunduğunu, kira sözleşmesinde imalat bedelinin alınmayacağına dair hüküm olmadığını, derece mahkemelerinin kararına dayanak maddenin sözleşmede değil şartnamede yer aldığını ve davacının imzası bulunmadığını, kiralanandan süresinden önce ve zorla tahliye edildiği dikkate alındığında bu maddenin uygulanamayacağını,

şartnamede geçerlilik süresinin 10 yıl olduğunun yazıldığını, bu sürenin geçmesinden sonra faydalı ve zorunlu masrafları yaptığı dikkate alındığında hükmün bağlayıcılığının olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu masraf bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan ihale sonucu imzalanan ve taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 10 yıllık kira sözleşmesi süresi dolduktan sonra davacının kiralananı tahliye etmesine, davacının katıldığı ihaleye bağlı olarak imzalanan kira sözleşmesi ve ekleri ile bağlı olmasına, buna göre davanın davalı kiraya verenden kiralanana yapılan ilave ve tadilat bedellerinin talep edilemeyeceğine dair şartname hükmünün uygulanmasının gerekmesine bu kapsamda kiraya veren tarafından imalatların benimsenmesinin sonuca etkili bulunmamasına,

kira sözleşmesi ve eki niteliğindeki şartname hükümleri kira ilişkisinin sona erdiği tahliye tarihine kadar geçerli ve bağlayıcı olduğunun anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR