Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/614 K.2025/3927

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca kira bedelinin ve artış şartının açıkça belirlendiğini, buna rağmen davalı tarafça 2018-2019 ve 2019-2020 döneminde sözleşmeye uygun olarak artış yapılmadığını, sözleşme boyunca yıllık artışlar bir önceki yıl ödenen kira bedeli üzerine artış yapılarak belirleneceğinden bu haliyle eksik ödeme hususunun sözleşmenin sonuna kadar devam edeceğini ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, aylık kira bedelinin 2018-2019 dönemi için 759.063,20 TL ve 2019-2020 dönemi içinde 907.991,40 TL olduğunun tespitine ve buna göre 2018-2019 dönemi için 491.526,96 TL ile 2019-2020 dönemi için 293.928,18 TL ödenmeyen bakiye kira alacağının reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 14.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam alacağını 806.756,40 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın süresinde açılmadığını, geçmiş döneme ait kira tespitinin mümkün olmadığını, yapılan ödemelerin hukuka uygun olup sözleşmeyle belirlenen kira bedellerinin düzenli olarak ödenmiş olduğunu, davacının kestiği faturalarda ihtirazi kayıt bulunmadığı gibi bu ödemelere herhangi bir itirazının da bulunmadığını, bir dönem için kesilen faturalar önceki dönemlerin ödendiğine dair karine teşkil ettiğinden davacının geriye dönük olarak kira alacağı talep edemeyeceğini, kanunun emredici hükmünü aşan sözleşme maddesinin geçersiz olduğunu, Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Kamu İdarelerinin Taşınmaz Kiralamalarına İlişkin Genelgede belirlenen orana göre tespit yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu ve taleple bağlılık ilkeleri uyarınca, taraflar arasında akdedilen 03.11.2016 tarihli kira sözleşmesi doğrultusunda kira bedellerinin 2018-2019 kira dönemi (18.09.2018-17.09.2019) için aylık brüt 759.063,20 TL, 2019-2020 kira dönemi (17.09.2019-17.03.2020) için aylık brüt 907.991,40 TL olarak tespitine, toplam 806.756,40 TL kira alacağının 788.991,63 TL'lik kısmının dava tarihinden, 17.764,77 TL'lik kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davanın yetkili mahkemede görülmediğini, geçmişe dönük kira tespit talebinde bulunmanın mümkün olmadığını, davanın süresinde açılmadığını, sözleşmeye göre yıllık kira artışının Maliye Bakanlığının genelgesi uyarınca TÜFE oranını geçemeyeceğini, müvekkili kurumun TÜFE oranının da üzerinde artış yaptığını, 29.08.2019 tarihli komisyonda 2018 yılı kira artışının %25 oranı üzerinden yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin sözleşmeye uygun olup herhangi bir borcun bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede faize ilişkin bir hüküm bulunmadığından yasal faizin uygulanması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanan tespit ve alacak istemine ilişkindir.

1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli bulunmasına, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği gereğince davalı tarafından ödenmeyen eksik kira bedeline reeskont faizi uygulanmış olmasına ve süresi içinde ve usulünce yapılmış yetki itirazı bulunmadığından Mahkemenin yetkili sayılmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Harç konusu kamu düzenine ilişkin olup yargı mercilerince res'en dikkate alınır ve yargı harcından muafiyet 492 sayılı Harçlar Kanunu ile kurum veya kuruluşlarla ilgili yasal mevzuata göre belirlenir. Buna göre davalı Kurum harçtan muaf olmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince davacı tarafından yatırılan harçlar ile bakiye karar ve ilam harcını davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (5)ve (6) numaralı bentleri çıkartılarak yerlerine (5) numaralı bent olarak; "5-Davalı harçtan muaf olduğundan, davacı tarafından başvuru, peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 13.742,62 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine," ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,