Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/774 K.2025/4470

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca, revize edilmesi için firmaların protokollerinin iptal edildiğini, protokol talebinde bulunan firmalardan işlemler tamamlanıncaya kadar müracaat edenlerden taahütname alındığını ve buna göre kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile ileride yapılacak protokol fiyatları arasında aleyhine fiyat farkı oluşması halinde teklif ettikleri ürünler için tespit edilen rayiç bedel arasındaki fiyat farkının tahsilatının yapılacağı günkü kur karşılığı defaten ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini ileri sürerek;

bu kapsamda oluşan fark nedeniyle 609.852,39 USD kurum zararının fatura bedellerinin ödendiği tarihlerden itibaren işleyecek 1 yıl vadeli USD'ye uygulanan faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

08.12.2005 tarihli dilekçesi ile, davalı firmaya ait fiyat farkı borcunun sehven hatalı olduğunu, Kurum aleyhine oluşan fiyat farkı borcu toplamının 519.278,09 USD olduğunu, bu nedenle davalarını 519.278,09 USD olarak düzelttiklerini belirterek, bu tutarın faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Birleşen 2007/488 E. sayılı davada davacı vekili; alınan taahhütname kapsamında, müvekkili Kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile ileride yapılacak protokol fiyatları arasında aleyhine fiyat farkı oluşması halinde teklif ettikleri ürünler için tespit edilen rayiç bedel arasındaki fiyat farkının tahsilatının yapılacağı günkü kur karşılığı defaten ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini ileri sürerek; bu kapsamda oluşan fark nedeniyle oluşan 26.655,16 USD zararının Kurumca ödendikleri tarihten itibaren işletilecek 1 yıl vadeli döviz tevdiat hesabına bankalarca uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

3. Birleşen 2007/777 E. sayılı davada davacı vekili; alınan taahhütname kapsamında, kurum ünitelerine fatura edilen malzeme birim fiyatları ile ileride yapılacak protokol fiyatları arasında aleyhine fiyat farkı oluşması halinde teklif ettikleri ürünler için tespit edilen rayiç bedel arasındaki fiyat farkının tahsilatının yapılacağı günkü kur karşılığı defaten ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini ileri sürerek; bu kapsamda oluşan fark nedeniyle 43.723 USD zararının fatura bedellerinin Kurumca ödendiği tarihlerden itibaren işleyecek 1 yıl vadeli USD'ye uygulanan faiziyle Merkez Bankasının döviz satış kuru üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davalarda davalı ...vekili; tek taraflı olarak belirlenen rayiç bedeli esas alarak fiyat farkı hesaplandığını ve bunun hukuki ve yasal bir dayanağının olmadığını belirterek, davaların reddini istemiştir. 2.Birleşen 2007/777 E. sayılı davada davalı .. Müh. San ve Tic.Ltd.Şti vekili; davalı şirketin davacı Bakanlık ile sözleşme imzalamadığını, davalı tarafından taahhütname verilmediğini savunarak davanın reddini iştemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Kurumun, sözleşme uyarınca alacak talebinde bulunabilmesi için, davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak davacı Kuruma fatura ettiği malzemeleri daha düşük fiyatla diğer sosyal güvenlik kurumlarına sattığının belgelenmesi ve tespiti ile firmanın Emekli Sandığı ile akdedilen sözleşme eki fiyat listesinde yer alan malzemelerin fiyatında indirim yaptığının ispat etmesi gerektiği, ancak bu hususların kanıtlanamadığı,

geçmiş yıllara dönük protokole dayalı birim fiyat talebinin Yargıtay kararlarından da anlaşıldığı üzere hak ve nesafet kuralları içerisinde, keyfilikten uzak, objektif iyiniyet kurallarına uygun bir davranış sayılamayacağı, yapılan inceleme ile davacının fiyat farkı alacağının bulunmadığı sonucuna varıldığı, alınan bilirkişi raporunun içeriğinin bu yönü ile yeterli, dosya içeriğine uygun ve denetime elverişli bulunduğundan verilen karara esas alındığı gerekçesiyle; davalı ...AŞ aleyhine açılan asıl ve birleşen davaların reddine, birleşen 2007/777 esas sayılı dosyada davalı ...Müh.

San. Tic. Ltd. Şti ile davacı kurum arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmaması ve bu davalı tarafından davacı Kuruma yapılmış bir satış bulunmaması sebebiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinafa başvurmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; taahhütnamelerin sözleşme serbestisi ilkesi gereğince geçerli olduğunu, rayiç bedellere ilişkin Mahkemece araştırma yapılmadığını, bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda kurum zararının tahsili istemine ilişkindir. Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli bulunmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR