Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/911 K.2025/6168

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma talepli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat...'nun sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile dava dışı yüklenici firma olan .... Şirketi arasında, Malatya ...

852 adet konut ve çevre düzenlemesi ve genel altyapı inşaatı işine ilişkin 10.06.2004 tarihinde sözleşme imzalandığını ve 08.04.2005 tarihli ve ... numaralı, 1.600.000,00 TL bedelli teminat mektubu alındığını, 31.12.2009 tarihinde süresi dolacak olan teminat mektubundan 101.596,86 TL'lik İdare alacağının tazmini gerektiğini, Kanun gereği davalı ve vergi müdürlüklerine teminatın iadesine esas firmanın borcu olup olmadığının sorulduğunu, vergi borcunun bulunmadığı hususunun bildirilmesine rağmen SGK Malatya ...

Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından firma adına Malatya ... Toplu Konut İnşaatı işinden dolayı 530.000,00 TL pirim borcu olduğu hususunun bildirildiğini, ancak firmanın Malatya'da iki ayrı işinin bulunduğunu, davalı tarafça hangi işten dolayı borcun bulunduğunun belirtilmediğini, SGK .... Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından bildirilen 530.000,00 TL'lik prim borcu ve kesin hakedişte ceza olarak kesilen 101.596,86 TL'lik idari alacağının tazminine yönelik ... Bankası ...

Şubesine yazılan yazıda, 813.722,00 TL bakiye riski bulunan 1.600.000,00 TL teminat mektubundan toplam 631.600,00 TL'lik kısmının nakte çevrilmesinin talep edildiğini, 631.600,00 TL'nin 101.596,86 TL'sinin idare alacağına kesildiğini, 530.000,00 TL'sinin de SGK ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin hesaplarına aktırıldığını, ancak dava dışı yüklenici tarafından idare aleyhine açılan Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/842 E., 2014/416 K. sayılı kararı ile davalıya aktarın tutarın yükleniciye iadesinin gündeme geldiğini ileri sürerek.

Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/842 E., 2014/416 K. sayılı kararı ile hüküm altına alınan ve müvekkili aleyhinde icraya konulan toplam 979.190,72 TL'nin karar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 09.05.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değerini 1.555.606,24 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili. 25.12.2009 tarihinde yatırılan 530.000,00 TL meblağın, .... sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinin 506.676,35 TL prim borcuna mahsup edildiğini, .... sicil sayılı dosyanın 10.156,55 TL prim ve idari para cezası borcunun ise Malatya 3. İcra Müdürlüğünün 2009/4931 E. nolu 2008/6104-61-36 rücu alacaklı borçlarına mahsup edilerek kalan 273,43 TL'nin işverene iade edildiğini, ....

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 11.01.2010 tarihli ve 464.631 sayılı yazısında anılan işverenin İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/225 E. sayılı dosyada görülen davada iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine karar verildiği ve kararın temyiz edildiğini, ....

Şirketinin davacı idare tarafından ihale edilen Malatya .... adet toplu konut inşaatı işinden dolayı müvekkili Kuruma borcu olduğunu, işveren şirketin 28.10.2009 tarihli dilekçesi ile bahse konu borcun davacıya karşı taahhüt ettiği Malatya... adet konut, altyapı ve çevre düzenleme işinden dolayı verdiği teminat mektubunun nakde çevrilerek tahsil edilmesinin talep edildiğinden borcun davacıdan talep edildiğini, işveren şirketin bu talebinin davacı tarafça da uygun görüldüğünden, bahse konu tutarın iadesinin mümkün olmadığını, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada müvekkilinin taraf olmadığını savunarak,

davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı ..... Şirketi tarafından 852 adet konut yapılmasına ilişkin sözleşme kapsamında, davacı adına 08.04.2005 tarihli ve 1.600.000,00 TL tutarlı teminat mektubu düzenlendiğini, davacı İdare tarafından ....İl Müdürlüğüne gönderilen 14.02.2009 tarihli ve 75261 sayılı yazıyla, .... konut, .... Altyapı ve Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaatı yüklenicisi ....

Şirketinin İdare uhdesinde bulunan kesin teminat mektubunun iadesine esas varsa SGK birim borcunun ivedilikle bildirilmesinin istendiği, olayda 852 adet konut işinin SGK sicil numarasının 44.01.36 olduğu ve teminat mektubunun nakde çevrilmesi aşamasında SGK prim borcunun bulunmadığı, ancak SGK İl Müdürlüğünün cevabi yazısında hatalı değerlendirme yapılarak dava dışı firmanın 612 adet konut inşaatı için olan borçlarının, borcun 612 adet konut inşaatı için olduğunun açık bir şekilde ifade edilmeksizin idareye bildirilerek kesin teminatın nakde çevrilmesinin istendiği,

dolayısıyla teminat mektubunun nakde çevrilmesi aşamasında gerçekleşen hatalı uygulamanın davalı SGK'nın hatalı işleminden kaynaklandığı, kaldı ki teminat mektubu hatalı olarak nakde çevrilmiş ise de, nakde çevrilen tutarın SGK'nın alacaklarına tahsil edildiği, bu nedenle Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesine verilen 09.01.2015 tarihli 2014/842 E., 2014/416 K. sayılı kararının dava dışı müflis ....

Şirketi lehine sonuçlanarak kararın kesinleştiği, davacı tarafından Mahkeme ilamı gereğince ödenmek zorunda kalınan ve davalının hatalı uygulamasından kaynaklanan tutarın davalı SGK'dan tahsil edilmesi gerektiği, bu kapsamında alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile 1.555.606,24 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı .... Şirketinin davalı Kuruma prim borcu olduğu, bu borcun alacaklısının davalı Kurum, borçlusunun ise dava dışı şirket olduğu, davalı Kurumun dava dışı şirketten olan prim borcunu tahsil ettiği, dava konusu ödemenin dava dışı şirket adına yapıldığı, sonuç itibariyle davalı Kurumun sebepsiz yere zenginleşmediği ve davacının davalıdan tahsil edilecek bir alacağının bulunmadığı gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalının hatalı ve eksik bildirimi sonucunda dava konusu teminat mektubunun nakde çevrilerek SGK prim borcuna mahsup edilmesi, sonrasında ise iflas eden yüklenicinin açtığı dava sonucunda aynı tutarın İdare tarafından yeniden ödenmesine hükmedilmesi sebebiyle, İdarenin iradesi dışında mükerrer ödeme yapmak zorunda kalındığı, bu durumun kamu zararına yol açtığı ve oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, sebepsiz zenginleşmenin, mal varlığının aktifinin artması veya pasifinin azalması ya da fakirleşmekten kurtulma şeklinde gerçekleşmesine, ancak sebepsiz zenginleşmeden doğan istemin kişisel bir hak olmasına, dolayısıyla iadeye konu olan şeyin, sebepsiz olarak zenginleşenin elinden çıkıp başkasına geçmesi halinde, ona karşı ileri sürülememesine, dolaysızlık ilkesi sonucu herkesin, kimin mal varlığından zenginleşilmiş ise ona karşı iade borcu altına girecek olmasına, dava konusu ödemenin ise dava dışı şirket adına yapıldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,