Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2010/12129 K.2010/9869

Yayın yoluyla hakaret suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.04.2009 tarihli ve 2008/980 esas, 2009/308 sayılı kararını müteakip, asliye ceza mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev değil, iş bölümü olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine ilişkin Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.09.2009 tarihli ve 2009/919-782 sayılı kararı sebebiyle çıkan görev uyuşmazlığı üzerine,

Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına dair Bakırköy 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/10/2009 tarihli ve 2009/701 değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 07.04.2010 gün ve 21654 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.04.2010 gün ve 88420 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:

Tebliğnamede “ Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16.07.2008 tarihli ve 2008/7210-16565 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tâbi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir.

6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.",

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanun'un 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi..." hükümlerinin yer aldığı;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nca, 12.07.2007 tarihli, 302 ve 16.07.2007 tarihli, 309 sayı ile, Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği,

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun anılan kararlarının göreve ilişkin yasal hükümleri yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının kaldırılması yerine, yazılı şekilde karar verilmiş olmasında karar verilmesinde isabet görülmemiştir” denilmektedir.

Gereği görüşüldü;

T.C.Anayasasının 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." 142. maddesinde " Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.' 5271 sayılı C.Y.Y.'nın 3/1 maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir." 4/1 maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında re'sen karar verebilir. 6 ncı madde hükmü saklıdır.

5/1 maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir." 5187 sayılı Basın Yasasının 27. maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde,

diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür." 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür." 5320 sayılı C.Y.Y.'nın Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasanın 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı C.Y.Y.'nın 307/1 maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur." Anılan Yasanın 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır.......

4)Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmağa kendini görevli veya yetkili görmesi ...... " hükümleri yer almaktadır.

İncelenen dosyada, sanık ... basın yoluyla hakaret suçundan açılan kamu davasına bakan Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinin sanık hakkında 01.3.2007 tarihli mahkumiyet hükmü kurduğu anılan kararın temyizi üzerine, Yargıtay 4. Ceza Dairesince C.Y.Y.'nın 231. maddesinin uygulama olanağının tartışılması zorunluluğu nedeniyle başkaca yönleri incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verildiği,

ilk mahkumiyet hükmünden sonra temyiz aşamasında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 12.07.2007 ve 16.07.2007 tarihli toplantılarında alınan Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılması ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesi yolundaki kararlar uyarınca Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesi olarak görevini sürdürdüğü sırada anılan davaya bakma görevinin 5187 sayılı Basın Yasasının 27/1-2 maddesi gereğince aynı yer 2. Asliye Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği,

bu karara karşı sanık müdafiince yapılan itirazın Bakırköy 15Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildiği, dosyanın gönderildiği Bakırköy 2.Asliye Ceza Mahkemesinin de belirli aşamaya gelmiş derdest davaların açıldığı mahkemece görülmesi gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları bulunduğu ve bu tür davaların görevsizlik kararı verilerek gönderilmesinin,

Anayasanın davaların en seri ve ekonomik şekilde sonuçlandırılması hükümlerine aykırılık oluşturduğu ve Bu hususun Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 4.6.2008 tarihli kararında da bozma nedeni yapılmadığı gerekçesine dayanarak görevsizlik kararı verip dosyayı nöbetçi ağır ceza mahkemesine gönderdiği görülmektedir.

Ortak yüksek görevli Bakırköy 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ise, H....K.'nun kararları ve dosyaların bulunduğu aşama itibariyle delillerle yüzyüze gelmiş hakim ve mahkemenin yargılamayı sonuçlandırması yönündeki uygulamalara göre Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının gerekçesinin yerinde görüldüğünü belirterek, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına ve yargılamanın anılan mahkemede sürdürülmesine karar verdiği anlaşılmaktadır.

H....K.'nun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı, birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği açıktır. Yapılan açıklamalara göre itiraz merciinin kararının hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.