Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2012/8758 K.2012/11849

İhtiyati tedbir kararına muhalefet ve basın yoluyla hakaret suçlarından sanık ... ve arkadaşları hakkında yapılan yargılama sonunda mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy 2. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine dair, Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.10.2007 tarihli ve 2007/160-331 ... kararına karşı yapılan itirazın kabulüne ilişkin, Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.01.2008 tarihli ve 2008/313 değişik iş ... kararının Adalet Bakanlığınca 10/06/2009 gün ve 31464 ... yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/06/2009 gün ve 154771 ... istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında “ Dosya kapsamına göre, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 16.07.2008 tarihli ve 2008/7210-16565 ... ilamında da belirtildiği üzere;

T.C. Anayasasının 37. maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.", 142. maddesinde "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.", 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanununun 3/1. maddesinde "Mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.", 4/1. maddesinde "Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında resen karar verebilir.

6. madde hükmü saklıdır.", 5/1. maddesinde "İddianamenin kabulünden sonra, işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.", 5187 ...

Basın Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasında "Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür.", 2. fıkrasında ise "Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür.", 5320 ...

Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 ... Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 307/1. maddesinde "Temyiz ancak hükmün kanuna muhalif olması sebebine müstenit olur.", anılan Kanunun 308. maddesinde "Aşağıda yazılı hallerde kanuna mutlaka muhalefet edilmiş sayılır... 4) Mahkemenin kanuna muhalif olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi" hükümlerinin yer aldığı;

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, 12.07.2007 tarihli, 302 ve 16.07.2007 tarihli, 309 sayı ile Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin esasına kaydı ile bu mahkemede görülmesine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun anılan kararlarının göreve ilişkin yasa hükümlerini yürürlükten kaldırma niteliği taşımadığı,

birleştirilen iki adliyenin mahkeme ve iş sayısı ile dosya dağılımını düzenlemeye yönelik olduğu ve mahkemelerin görevlerinin kanunla belirlenmesine ilişkin anayasal ve yasal kuralların idari nitelikte bir işlemle değiştirilemeyeceği gözetilmeden itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Gereği görüşüldü;

Mahkemelerin görev alanları Anayasal ve yasal düzenlemelerle belirlenmiş ve kişiler için bir güvence olarak öngörülmüştür. Anayasanın 37/1. maddesi uyarınca; "hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". Anayasanın 142. maddesine göre de "mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulü kanunla düzenlenir." Aynı doğrultudaki 5271 ... Ceza Yargılama Yasasının 3/1. maddesi gereğince "mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir.'" Diğer taraftan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesi uyarınca; "her şahıs, ...kanuni bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının dinlenmesini isteme hakkına sahiptir."

Belirtilen Anayasal ve yasal düzenlemeler ile sözleşme hükümleri, demokratik ve hukuka bağlı bir devlet düzeninde kişiler için bir güvence olarak öngörülen 'doğal/yasal yargıç' ilkesi' nin ve ' ... yargılanma ...' nın' bir gereğidir.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yukarıda sözü edilen kararlarıyla Bağcılar Adliyesinin Bakırköy Adliyesiyle birleştirilmek üzere kapatılmasına ve Bağcılar 2. Asliye Ceza Mahkemesinden devren gelen işlerin Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinde görülmesine karar verilmesine karşın, 5187 ...

Basın Yasasının 27/2. maddesinde, basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu kanunda öngörülen suçlara ilişkin yetkili mahkemenin özel olarak düzenlenerek, bir yerde birden fazla asliye ceza mahkemesinin bulunması durumunda 2 numaralı mahkemenin bu tür suçlarda yetkili olacağına ilişkin özel yetki kuralı getirilmesi ve mahkemelerin birleştirilmesine ilişkin idari kararların yasadan kaynaklanan yetki hükmünü ortadan kaldıramayacağı gözetilerek,

yasaya uygun bulunan Bakırköy 16. Asliye Ceza Mahkemesinin görevsizlik kararına itirazı inceleyen merciin, itirazın reddi yerine, kabul ederek görevsizlik kararını kaldırmış olması usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, 5271 ...