Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2013/41038 K.2014/33067

Hakaret suçundan sanıklar M.. T.. ve Halil Doğramacı'nın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1-4 ve 62. maddeleri gereğince ayrı ayrı 1.850 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmalarına, anılan Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunluklarının uygulanmasına dair, Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinin 18/10/2007 tarihli ve 2007/137 esas, 2007/241 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.11.2013 gün ve 367956 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında; “Dosya kapsamına göre;

1- 5237 sayılı Kanun'un 53/1. maddesindeki haklardan yoksun bırakılma kararı verilebilmesi için hapis cezasına mahkûmiyetin zorunlu olduğu gözetilmeden karar verilmesinde,

2- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 61/8. maddesi uyarınca adlî para cezası hesaplanırken, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimlerin gün üzerinden yapılması gerektiği hâlde, sanığın eylemi sebebiyle hakkında 5237 sayılı Kanun'un 125/1. maddesi gereğince 90 gün adlî para cezasının günlüğü 20 Türk lirası üzerinden belirlenen 1.800 Türk lirası adlî para cezası üzerinden artırım ve indirim maddelerinin uygulanarak, sanıklar aleyhine fazla ceza tayininde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I-Olay:

Hakaret suçundan sanıklar M.. T.. ve Halil Doğramacı hakkında yapılan yargılama sonucunda, Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinin 18/10/2007 tarihli kararıyla, seçimlik cezalardan adli para cezası tercih edilerek, 1.850 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verildiği, sanıklar tarafından temyiz edilmeyerek kesinleşen bu kararın infazı aşamasında, o yer Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı

a- Gün üzerinden belirlenen adli para cezasının hesaplanması sırasında, TCK'nın 61/8. maddesindeki usule riayet edilmeyerek fazla ceza verilmesi, b- Sanıklar hakkında seçenek yaptırım olarak adli para cezasına hükmolunmasına karşın, TCK’nın 53. maddesindeki hak yoksunluğunun uygulanmasına dair, hukuka aykırılıklara ilişkindir.

III- Hukuksal Değerlendirme

1- Fazla ceza verilmesi hususunun değerlendirilmesi;

5237 sayılı TCK'nın 61. maddesinin 8. fıkrasında, “ Adlî para cezası hesaplanırken, bu madde hükmüne göre cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır. Adlî para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye göre adli para cezasının belirlenmesinde öncelikle gün üzerinden tespit yapılması, bu miktar üzerinden TCK'nın 61. maddesindeki sıralamaya göre artırım ve indirimlerin yapılması ve son olarak TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca bir gün karşılığı belirlenen miktarın, gün üzerinden belirlenen rakamla çarpılması sonucu para cezasının hesaplanması gerekmektedir.

İncelenen dosyada; mahkemece TCK'nın 61/8. maddesindeki usule riayet edilmeksizin para cezasının belirlenmesi nedeniyle sanıklar hakkında fazla ceza verildiği görülmektedir.

2- Hak yoksunlukları hususunun değerlendirilmesi,

5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasında, kişi hakkında kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak, beş bend halinde yer verilen hak yoksunluklarının uygulanacağı düzenlenmiş ve devam eden fıkralarında, “2) Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.

(3) Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.

(4) Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz. ” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre, TCK’nın 53. maddesi gereğince hak yoksunluğuna hükmedilebilmesi için kişi hakkında verilen sonuç cezanın hürriyeti bağlayıcı ceza olması gerekmektedir.

İncelenen dosyada; sanıklar hakkında adli para cezasına hükmolunmasına karşın, TCK’nın 53. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen hak yoksunluklarının uygulanması hukuka aykırıdır.