Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2015/26670 K.2016/3665

########## ########## ########## ##########

Kasten yaralama, tehdit ve hakaret suçlarından sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2, 106/1-1. cümle, 125/1 ve 62 maddeleri uyarınca, 3 ay 10 gün hapis, 5 ay hapis ve 2 ay 15 gün hapis cezaları ile cezalandırılmasına, hapis cezalarının aynı Kanun'un 51. maddesi gereğince ertelenmesine dair, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 20/03/2015 tarihli ve 2014/866 esas, 2015/322 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06/10/2015 gün ve 313935 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.

İstem yazısında; “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 32/1. maddesindeki "Bu Bölümde yazılı hükümler zabıt kâtipleri hakkında da uygulanır." ve 22/1 -h maddesindeki "Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse,... Hakimlik görevini yapamaz." şeklindeki düzenlemeler karşısında, anılan mahkeme dosyasının 02/03/2015 tarihinde yapılan keşfinde zabıt katipliği görevini ifa eden ...'ın, keşif sırasında olay yeri fotoğrafları çekmek suretiyle mahkemece bilirkişi olarak görevlendirilmesinde isabet görülmemiştir.”denilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I-Olay:

Kasten yaralama, tehdit ve hakaret suçlarından sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 20/03/2015 tarihli kararıyla, hapis cezasıyla cezalandırılmasına, cezalarının aynı Kanun'un 51. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verildiği, yüze karşı verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesi üzerine, infaz aşamasında o yer Cumhuriyet Başsavcılığınca, keşifte görev alan katibin aynı zamanda fotoğrafçı olarak görevlendirilmiş olması nedeniyle, kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı

Yargılama safhasında yapılan keşifte zabıt katibi olarak görev yapan kişinin, aynı zamanda olay yeri fotoğraflarını çekmesi için görevlendirilmesinin, hakimin davaya bakamayacağı hallerin düzenlendiği CMK'nın 22. maddesine aykırılık oluşturup oluşturmadığının belirlenmesine ilişkindir.

III- Hukuksal Değerlendirme

Öğretide “olağanüstü temyiz” olarak adlandırılan kanun yararına bozma olağanüstü yasa yolunun koşulları ve sonuçları, “kanun yararına bozma” adı ile 5271 sayılı CMK’nın 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi uyarınca, hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün

Yargıtayca bozulması istemini yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtayca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.

Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hâkim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıklar ile uygulamadaki esaslı yanlışlar ve esasa etkili usul yanılgılarının, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır.

Kanun yararına bozma yasa yoluna, istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş hüküm ve kararlara karşı gidilmesi nedeniyle kesin hükmün otoritesinin bütünüyle zedelenmemesi amacıyla bu yola başvurabilmek için hukuka aykırılık halinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 14.11.1977 gün ve 3-2 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bu yasa yolunun olağanüstü bir yasa yolu olması nedeniyle, her türlü hukuka aykırılık iddiası, yasa yararına bozma konusu yapılamayacak, bu kapsamda hâkimlerin takdir hakkı alanına giren ve suç işleyenler için bir hak teşkil etmeyen hususlar ile mahkemenin takdirine bağlı istekler ve uygulamadaki takdir yanılgıları veya takdirin yerinde olup olmadığının denetlenmesine ilişkin başvurular, temyiz yasa yolundan farklı olarak yasa yararına bozma konusu yapılamayacağından, bu yolla denetlenemeyecektir.( Ceza Genel Kurulunun 23/03/2010 tarih ve 2/29-56 sayılı kararı da bu doğrultudadır.)

5271 sayılı CMK'nın "Hakimin davaya bakamayacağı haller" başlıklı 22. maddesinde; (1) Hâkim; ........ h) Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse, hâkimlik görevini yapamaz." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 32. maddesinde, " (1) Bu Bölümde yazılı hükümler zabıt kâtipleri hakkında da uygulanır. (2) Zabıt kâtibinin reddi veya kendisinin reddini gerektiren sebepleri bildirerek görevden çekinmesi hâlinde gereken karar, yanında çalıştığı mahkeme başkanı veya hâkim tarafından verilir." hükümleri düzenlenmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 62 ve 73. maddeleri arasında ise, bilirkişi incelemesine ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Bilirkişinin atanmasına ilişkin 63. maddede, "(1) Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına re'sen, Cumhuriyet savcısının, katılanın, vekilinin, şüphelinin veya sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcinin istemi üzerine karar verilebilir. Ancak hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgi ile çözülmesi olanaklı konularda bilirkişi dinlenemez.

(2) Bilirkişi atanması ve gerekçe gösterilerek sayısının birden çok olarak saptanması, hâkim veya mahkemeye aittir. Birden çok bilirkişi atanmasına ilişkin istemler reddedildiğinde de aynı biçimde karar verilir.", hükmü düzenlenmiş, 64. maddede bilirkişinin seçimi ve yemini, 66. maddede atama kararı ve incelemelerin yürütülmesi, 67. maddede bilirkişi raporu, 69 ve 70. maddelerde ise bilirkişinin çekinmesi ve reddi hükümleri açıklanmıştır.

Bu hükümlere göre, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde yargılama safhasında hakim bilirkişi atayabilecek ve atanan bilirkişi il adlî yargı adalet komisyonları tarafından her yıl düzenlenen listede yer alıyorsa, komisyon huzurunda yemin ederek, listede yer almıyorsa, atayan merci huzurunda yemin ederek göreve başlayacaktır. Yemin tutanağı hâkim veya Cumhuriyet savcısı, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanacaktır.

İnceleme konusu somut olayda; kanun yararına bozma istemine konu edilen katip ...'ın duruşmalarda görev almadığı, yalnızca 02.03.2015 tarihinde yapılan keşifte zabıt katibi olarak görev yaptığı ve keşif sırasında olay yerinin fotoğraflarının da hakimin talimatı üzerine kendisi tarafından çekilerek, bilahare dosyaya konulduğu görülmektedir.

Dosyaya ibraz edilen fotoğrafların, sanık ...'un mağdur ...'un üzerine arabasını sürdüğü yola ilişkin fotoğraflar olduğu ve yargılama konusu suçların mahiyeti itibariyle, hükmü olumlu veya olumsuz anlamda doğrudan etkileyebilecek herhangi bir özelliklerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kanun yararına bozma istemine konu edilen husus, 02.03.2015 tarihinde yapılan keşifte zabıt katibi olarak görev yapan ...'ın, aynı keşifte olay yerinin fotoğrafını çekmesi nedeniyle, CMK'nın hakimin davaya bakamayacağı hallere ilişkin (h) bendinin ihlal edildiği iddiasıdır.

Öncelikle, 02.03.2015 tarihinde yapılan keşifte katip ...'ın CMK'nın 63, 64 ve 66. maddelerinde açıklandığı üzere, bilirkişi olarak ataması yapılmamış ve yemin verdirilmemiştir. İkinci olarak, delil toplama ve işleme tarzında icra edilmeyen, bilgi mahiyetindeki olay yeri fotoğraflarının çekilmesi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren bir husus değildir. Diğer bir deyişle katip ...'ın hakimin talimatıyla olay yeri olan yola ait fotoğrafları çekerek dosyaya ibraz etmesi, klasik anlamda bir bilirkişilik faaliyeti olarak değerlendirilmemiştir. Kaldı ki, tarafların yargılama safhasında veya sonrasında, katip ...'ın düzenlediği keşif zaptına veya dosyaya ibraz edilen fotoğraflara herhangi bir itirazı da olmamıştır.

Bu itibarla, 02.03.2015 tarihinde yapılan keşifte zabıt katibi olarak görev yapan ...'ın, CMK'nın 63, 64 ve 66. maddelerinde açıklandığı şekilde bilirkişi olarak atanmamış olması, yalnızca olay yerine ait fotoğrafları çekerek dosyaya ibraz etmesinin, klasik anlamda bir bilirkişilik faaliyeti olarak görülmemesi ve tarafların herhangi bir itiraz ileri sürmediği olay yerine ilişkin fotoğrafların, hükmü doğrudan etkileyen bir özelliğinin bulunmaması dikkate alınarak, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmiştir.

##########