Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2020/1239 K.2020/9931

Suç örgütlerinin isimlerini kullanarak tehditte bulunmak suçundan sanık ...'in beraatine dair Ankara Batı 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/12/2018 tarihli ve 2018/536 esas, 2018/1333 sayılı kararının, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 13/02/2020 gün ve 94660652-105-06-18817-2019-Kyb sayılı yazısı ile kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19/02/2020 gün ve 2020/21324 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında; "1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 58. maddesinde yer alan “Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır.” şeklindeki düzenleme ve bunu takiben "kovuşturma izni, son soruşturmanın açılması kararı ve duruşmanın yapılacağı mahkeme" başlıklı 59. maddesindeki “58. maddeye göre yapılan soruşturmaya ait dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine en yakın bulunan ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.

Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenliyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine verir.

İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan avukata tebliğ olunur. Bu tebliğ üzerine avukat, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır, gerekirse soruşturma başkan tarafından derinleştirilir.

Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen avukatların duruşmaları, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesinde yapılır. (Ek cümle: 02/05/2001 - 4667/38. md.) Durum avukatın kayıtlı olduğu baroya bildirilir.” şeklindeki düzenleme ve nihayet itiraz usulünü düzenleyen 60. maddede yer alan “59. maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.” şeklindeki hükümler ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Ankara Barosuna kayıtlı Avukat olarak görev yapan sanığın, duruşma sırasında, müdafiiliğini üstlendiği sanıkların mahkumiyetine dair kararın açıklanmasını müteakip, mahkeme heyetine yönelik "...Adalete ve kendinize yazık ettiniz, kendinize yazık ettiniz kendinize..." şeklinde sözler söylemesi şeklinde gerçekleşen eyleminin avukatlık görevi sırasında gerçekleştiği ve dolayısıyla 1136 sayılı Kanun’un 58 ve 59. maddeleri uyarınca soruşturma ve kovuşturma izni alınarak sonucuna göre hukuki durumun tayin ve takdiri gerektiği cihetle, öncelikle dava şartı gerçekleşmediğinden bahisle davasının durmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I-Olay:

Sanık Avukat ...'in duruşma sırasında, müdafiiliğini üstlendiği sanıkların mahkumiyetine dair kararın açıklanmasını müteakip, mahkeme heyetine yönelik "...Adalete ve kendinize yazık ettiniz, kendinize yazık ettiniz kendinize..." şeklinde sözlerle mahkeme heyetini tehdit ettiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulması üzerine, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma izni alınmaksızın, 08/07/2018 tarihli iddianameyle tehdit suçundan Ankara Batı 4. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda aynı Mahkemenin 12/12/2018 tarihli kararı ile, sanığın beraatine karar verildiği,

istinaf edilmeksizin kesinleşen bu karara karşı, 1136 sayılı Avukatlık Kanunundaki izin prosedürünün yerine getirilmediği gerekçesiyle kanun yararına bozma yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı

Avukat olan sanık hakkında, duruşma sırasında işlediği iddia olunan tehdit suçuna yönelik soruşturma ve kovuşturmanın, genel hükümlere göre mi yoksa, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 58. ve 59. maddeleri uyarınca, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine mi yürütüleceğine ilişkindir.

III- Hukuksal Değerlendirme

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 58. maddesinde. "Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır.

Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı denetiminde ve baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü hali dışında avukatın üzeri aranamaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanununun duruşmanın inzibatına ilişkin hükümleri saklıdır.

Şu kadar ki, bu hükümlere göre avukatlar tutuklanamayacağı gibi, haklarında disiplin hapsi veya para cezası da verilemez.", 59. maddesinde. "58. maddeye göre yapılan soruşturmaya ait dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine en yakın bulunan ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.

Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenliyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine verir. İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan avukata tebliğ olunur.

Bu tebliğ üzerine avukat, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır, gerekirse soruşturma başkan tarafından derinleştirilir. Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen avukatların duruşmaları, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesinde yapılır. (Ek cümle: 2/5/2001 - 4667/38 md.) Durum avukatın kayıtlı olduğu baroya bildirilir.", 60. maddesinde.

"59. maddede yazılı mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı veya sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir.

Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.", 61. maddesinde ise "(Değişik: 23/1/2008-5728/332 md.) Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçüstü halinde soruşturma, bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından genel hükümlere göre yapılır." denilmiştir.

Kanun koyucu avukatların görevinden doğan veya görevi sırasında işlemiş olduğu suçların soruşturması ve kovuşturmasında genel hükümlerden ayrılarak özel düzenlemeler öngörmüştür. Avukatların işlemiş oldukları suç nedeniyle özel hükümlerin uygulanabilmesi için, suçun görevden doğması veya görev sırasında işlenmesi gerekmektedir.

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 1. maddesi uyarınca; bir kamu hizmeti ve serbest bir meslek olarak yerine getirilen avukatlık, yargının kurucu unsurlarından olup bağımsız savunmayı serbestçe temsil ettiği gibi, Anayasanın 36. maddesinde düzenlenen hak arama özgürlüğünün güvencesini de oluşturmaktadır.

Avukatlık mesleğinin bu nitelikleri gereği olarak, görev sırasındaki veya görevden doğan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılıp yürütülmesi konusunda CMK'da yer alan genel düzenlemelerden ayrık biçimde 1136 sayılı Kanununun yukarıda yer verilen 58 - 61. maddelerinde özel düzenlemeler yapılmıştır.

İncelenen dosyada.

Sanık Avukat ...'in duruşma sırasında, müdafiiliğini üstlendiği sanıkların mahkumiyetine dair kararın açıklanmasını müteakip, mahkeme heyetine yönelik "...Adalete ve kendinize yazık ettiniz, kendinize yazık ettiniz kendinize..." şeklinde sözlerle tehdit ettiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulması üzerine, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma izni alınmaksızın, 08/07/2018 tarihli iddianameyle tehdit suçundan Ankara Batı 4. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde sanığın beraatine karar verildiği,

her ne kadar avukatların görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma ve kovuşturmanın, Adalet Bakanlığı’nın vereceği izin üzerine yürütülmesi ve sanık avukat hakkında kovuşturma izni alınmamış olması durumunda, mahkemece CMK’nın 223/8. maddesi uyarınca durma kararı verilmesi gerekmekte ise de, suç örgütlerinin isimlerini kullanarak tehditte bulunmak suçundan sanık ...'in CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine kararı verildiği, söz konusu beraat kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiği anlaşıldığından,

mahkemece verilen beraat kararının davanın esasını çözmesi ve mahkumiyet hükmü olmaması nedeniyle CMK’nın 309. maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiş ve sanık yönünden kazanılmış hak oluşturduğu, kovuşturma izni alınsa dahi sanık yönünden beraat dışında bir karar verilemeyeceği anlaşıldığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma isteğinin reddine karar vermek gerekmiştir.