Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2020/31896 K.2021/5898

Tehdit ve hakaret suçlarından sanık ...'ün 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 106/1-son, 62 (iki kez) ve 52/2. (iki kez) maddeleri uyarınca 1.500,00 Türk lirası ve 500,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına dair İstanbul Anadolu 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 30/01/2020 tarihli ve 2020/8 esas, 2020/57 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

İstem yazısında. "Sanığın adli sicil kaydında bulunan İstanbul Anadolu 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/11/2013 tarihli ve 2012/911 esas, 2013/789 sayılı kararına konu hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kesinleşme tarihinin anılan yasal düzenleme tarihinden önce olduğu,

bu nedenle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel mahiyette olmadığı gibi, incelemeye konu suç tarihinin de yasal değişikliğin yürürlük tarihi olan 28/06/2014 tarihi öncesi olduğu cihetle, adlî sicil kaydında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olacak şekilde başkaca kayıt bulunmayan, takdiri indirim de uygulanan sanık hakkında, mahkemesince sanığın kişilik özellikleri değerlendirmeye tabi tutularak ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşması halinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi gerekirken,

dosya içeriğine uygun olmayan gerekçeyle sanık hakkında yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için öncelikle,

- Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünde, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,

- Suçun CMK’nın 231. maddesinde belirtilen suçlardan olmaması,

- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

- Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itirazının bulunmaması,

Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesine ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Anılan bu objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte ayrıca “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına” ilişkin takdire dayalı subjektif koşulun da gerçekleşmesi halinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanması olanağı bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16/02/2010 tarih ve 4/253-28 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucunu doğurduğundan,

bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.

Koşullu bir düşme nedeni oluşturan “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesi, objektif koşulların (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarı, daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama, sanığın kabulü, zararın giderilmesi) varlığı halinde mahkemece, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde, hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanmalıdır.

Ayrıca, 5271 sayılı CMK’nın “hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlığını taşıyan 231. maddesinin 8. fıkrasında; "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. (Ek cümle: 18/06/2014-6545 S.K./72. md) Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. ...” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemeye göre; hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak ve bu süre içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi halinde yapılacak yargılamada mahkumiyetine karar verildiği takdirde bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecektir.

İnceleme konusu somut olayda; sanık ... hakkında, “daha önce hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olan sanık hakkında koşulları oluşmadığından CMK nun 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına” gerekçesi ile hakaret ve tehdit suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair kararlar verilmiştir.

Yargılamaya konu olayda suç tarihinin 25/04/2014 olduğu, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemesine gerekçe olarak gösterilen, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşme tarihinin ise 06/11/2013 tarihi olduğu, suç tarihine göre yapılan değerlendirmede.

6545 sayılı Kanunun 72. maddesi ile yapılan değişikliğin yürürlük tarihinin 28/06/2014 olduğu, bu suretle anılan değişikliğin yürürlük tarihinden önce adli sicil kaydında bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7/2. maddesi uyarınca sanık aleyhine sonuç doğuramayacağı, böylelikle de, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine engel bir durumun bulunmadığı ve sanığın 24/02/2015 tarihli savunmasında, hakkında ceza verilecek ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesini talep ettiği,

bu nedenlerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun objektif şartlarının oluşması karşısında, mahkemece subjektif koşul da değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yasal olmayan gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinin uygulanmamasına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.