Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2021/23368 K.2024/2696

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen imar kirliliğine neden olma suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği, dosya kapsamıyla ruhsatsız yapı yapıldığının sabit olduğuna, suçun unsurlarının oluştuğuna vesaire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Betonarme temel üzerine iki adet konteynır koyulduğu ve önüne sundurma yapıldığı gerekçesiyle imar kirliliğine neden olunduğu iddia edilmiştir.

IV. GEREKÇE

17.08.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile kovuşturma aşamasında alınan 17.04.2016 tarihli teknik bilirkişi raporu ve ekindeki fotoğraftan anlaşılacağı üzere, sökülüp taşınabilmesi mümkün olmakla beraber, mevcut durumu itibarıyla toprak üstü beton üzerine konteynır olarak yapılan tek katlı yapının, kalıcı amaçlı olarak tasarlandığı ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 5 inci maddesine göre bina niteliğinde olduğu gözetilerek,

sanığın mahkûmiyeti yerine yasal olmayan gerekçe ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi ve hükümden sonra 18 Mayıs 2018 tarihinde 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi ile 3194 sayılı Kanun'a eklenen geçici 16 ncı maddesi de gözetilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu belirlendiğinden karar bu yönüyle hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkemenin kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy çokluğuyla BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

TCK 184. maddede düzenlenen imar kirliliğine neden olma suçu bünyesinde üç ayrı suçu barındırmaktadır. Her üç suç için yapı ve bina kavramları kullanılmıştır.

TCK 184/1. maddesine de düzenlenen suçun konusu yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapmak veya yaptırmaktır. Bu nedenle suçun maddi konusunun bina niteliğinde olup olmadığı öncelikle tespit edilmelidir.

Bina ve yapı kavramları TCK 184. maddesi tanımlanmamış 3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesindeki tanımlar esas alınmaktadır.

İmar Yasasının 5. maddesine göre Bina, "kendi başına kullanılabilen üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme ve dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların veya eşyaların korunmasına yarayan yapılar olarak tanımlanmıştır.

Yapı kavramı 5. maddede Yapı “karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi veya hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir” şeklinde tanımlanmıştır.

Ruhsata uygun yapılan bir binada tadilatın nasıl yapılacağı 3194 sayı 21. madde de gösterilmiştir. Buna göre derz, iç ve dış sıva, boya, badana vb. Gibi tadilatlar ile imar yönetmeliklerinde belirtilen taşıyıcı unsuru etkilemeyen tamir ve tadilatlar ruhsata tabi değildir. Bunların dışında ruhsat alınmadan yapılacak tadilat ve tamirat açısından suç oluşacaktır.

Yapı kavramı daha geniş tanımlandığı için her yapı bina niteliğinde değildir. Suçun oluşabilmesi için yapılan imalatın yapı niteliğinde olması yetmez mutlaka bina niteliğinde olması gerekir.

Bu suçun tüm unsurları ile ortaya konması açısından suçla korunan hukuki yararın özenle göz önüne alınması gerekir.

Korunan hukuki yarar sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkıdır. Çevre hakkı üçüncü kuşak haklar yani dayanışma hakları içerisinde kabul edilmektedir. Bu hakların temel özelliği bireyin yanında devleti de sorumluluk altına sokan, hem yaşayan hem de gelecekteki nesilleri ilgilendiren haklardır.

Hatta çevre hakkının yaşam hakkının uzantısı olacak kadar temel haklardan olduğu dahi savunulmaktadır. Bu kadar önemli hale gelen sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının daha etkin korunabilmesi için ceza hukukunun konusu haline getirilmesi son 25 yılda gündeme gelmiş ve bu kapsamda ceza yaptırımı ile korunması amacıyla TCK'da suç olarak tanımlanıp yaptırıma bağlanmaya değer bulunmuştur. Suçun arkasında yer alan bu temel felsefenin maddenin yorumunda gözönüne alınması gerekir.

Somut olayda; sanık montajı yapılmamış taşınabilir nitelikte tek katlı 2 adet konteynerı zemine koymuştur. Mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda konteynerların montajı yapılmamış durumda olduğu 3194 İmar Yasası hükümlerine göre işlem yapılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere TCK 184 üncü maddede düzenlenen imar kirliliğine neden olma suçunun oluşabilmesi için yapılan imalatın bina niteliğinde olması gerekir. Yapı niteliğinde olan imalatlar bu suçu oluşturmaz. Toprak zemin üzerine beton dökülmesinin amacının bina yapımının icrai hareketi niteliğinde olmayıp, sert zemin üzerine taşınabilir nitelikte konteyner koymak amacına yönelik olduğu bu nedenle yapılan imalatın bir bütün halinde yapı niteliğinde olması karşısında sanık hakkında verilen beraat kararının onanması yerine bozma yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne muhalifim.