Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2022/11323 K.2022/25666

Hakaret suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1, 43/1-2, 29, 62 ve 52/2. maddeleri uyarınca 1.400,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2015 tarihli ve 2014/455 esas, 2015/101 sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07/07/2022 gün ve 2022/96791 sayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.

İstem yazısında; "Dosya aslının diğer sanık ve diğer suç yönünden temyiz incelemesi amacıyla Yargıtay'da olduğu anlaşıldığından onaylı suret üzerinden yapılan incelemede:

Dosya kapsamına göre;

1-Her ne kadar ... Cumhuriyet Başsavcılığının 29/01/2014 tarihli ve 2013/3105 soruşturma, 2014/155 esas, 2014/91 sayılı iddianamesinde; "şüphelinin müşteki ...'a hitaben s.kerim malını, ne y...ğımı olursa olsun'' ibaresiyle, müştekiye yönelik hakaret suçunu işlediği gerekçesiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda anılan kararda; "sanığın eylemini aynı kişiye birden fazla kez gerçekleştirmesi" gerekçesiyle zincirleme suç hükümleri uygulanarak sanığın cezasında artırıma gidilmiş ise de; iddianamede belirtilen ifadenin, şüphelinin yalnızca müştekiye yönelik olduğunun belirtilmesi karşısında bahse konu olayda zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmak suretiyle fazla ceza tayin olunmasında,

2-5237 sayılı Kanun'un 129/1. maddesinde yer alan, “Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez.

Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir” şeklindeki hüküm ile hakaret suçu ile ilgili özel tahrik düzenlemesinin yapıldığı, somut olayda Mahkemece sanığın hakaret fiilini, müştekinin haksız eylemlerinden dolayı tahrik altında işlediğinin kabul edilmesine rağmen, yapılan haksız tahrik uygulamasında, hakaret suçuna ilişkin özel hüküm olan ve daha lehe düzenlemeler içeren anılan Kanun'un 129. maddesi yerine, aynı Kanun'un genel tahrike dair 29. maddesinin uygulanmasında,

3-Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 14/01/2019 tarihli ve 2018/4950 esas, 2019/1187 karar sayılı ilâmında “...Aleniyet hakaret eyleminin herkesin duyabileceği, görebileceği ve sayısı belli olmayan birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olması anlamına gelmektedir.

Aleniyet nedeniyle artırım yapılmasının amaçlarından biri mağdurun onur ve şöhretinin, fiili başkalarının duyması veya duymasına açık olması nedeniyle daha fazla zarar görmesi diğeri ise hukuka aykırılık teşkil eden fiilin bizatihi aleni olarak icra edilmesidir....” şeklinde açıkladığı üzere, sanığın eyleminin müştekinin iş yerinin önünde birden çok kişi tarafından duyacak şekilde gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında, sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 125/4. maddesinin uygulanarak cezada artırım yapılmamasında,

İsabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Bir numaralı isteme yönelik incelemede :

5237 sayılı TCK’nın “Zincirleme Suç” başlıklı 43. maddesinin 1. fıkrasında; “Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır” şeklinde zincirleme suç tanımlanmış, ikinci fıkrasında ise; “Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır” denilmek suretiyle zincirleme suçtan farklı bir müessese olan, aynı nev’iden fikri içtima kuralı düzenlenmiştir.

İnceleme konusu somut olayda: İddianame anlatımına ve dosya kapsamına göre sanığın tek bir mağdura hakaret ettiği anlaşılmasına rağmen suçun birden fazla kişiye karşı işlendiği kabul edilerek TCK'nın 43/1-2 maddesi gereğince cezadan artırım yapılması hukuka aykırıdır

İki numaralı isteme yönelik incelemede;

Hakaret suçlarında özel tahrik hükümleri içeren TCK'nın 129. maddesinin 1. fıkrası: “Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” hükmünü içermektedir.

Genel bir tahrik hükmü olan TCK'nın 29. maddesi ise: “Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine on sekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

İncelenen somut olayda, mahkemece hakaret suçundan mahkum edilen sanığın, eylemini haksız tahrik altında işlediğinin kabulüyle, TCK'nın 29/1. maddesi uyarınca cezasından 1/4 oranında indirim yapıldığı ve sanığın neticeten 1400 TL adli para cezasıyla cezalandırıldığı görülmektedir. Ancak yapılan haksız tahrik uygulamasında, hakaret suçuna ilişkin özel hüküm olan ve daha lehe düzenlemeler içeren TCK'nın 129. maddesi yerine, aynı Kanun'un genel tahrike dair 29. maddesinin uygulanması hukuka aykırıdır.

Üç numaralı isteme yönelik incelemede:

5237 sayılı TCK’nın 125. maddesinin 1. fıkrasında; Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.” hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun’un 4. fıkrasında da “Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.” hükmü düzenlenmiştir.

Aleniyet hakaret eyleminin herkesin duyabileceği, görebileceği ve sayısı belli olmayan birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olması anlamına gelmektedir. Aleniyet nedeniyle artırım yapılmasının amaçlarından biri mağdurun onur ve şöhretinin, fiili başkalarının duyması veya duymasına açık olması nedeniyle daha fazla zarar görmesi diğeri ise hukuka aykırılık teşkil eden fiilin bizatihi aleni olarak icra edilmesidir.

İnceleme konusu somut olayda; sanığın müştekiye karşı aleni olan iş yerinin önünde hakaret suçunu işlediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle koşulları oluştuğu halde aleniyet artırımı yapılmayarak eksik ceza belirlenmesi hukuka aykırıdır

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

I-) a) 3 numaralı kanun yararına bozma istemi yönünden hakaret suçundan sanık ... hakkında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2015 tarihli ve 2014/455 esas, 2015/101 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca aleyhe sonuç doğurmamak üzere BOZULMASINA,

b) 1 ve 2 numaralı kanun yararına bozma istemi yönünden hakaret suçundan sanık ... hakkında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2015 tarihli ve 2014/455 esas, 2015/101 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı Kanun maddesinin 4-b fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına,