Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2022/15686 K.2022/26450

Görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret suçlarından sanık ...’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265/1, 125/3-a ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay ve 10 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına dair ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2010 tarihli ve 2009/139 esas, 2010/452 sayılı kararının 15/09/2010 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın deneme süresi içerisinde 16/03/2013 tarihinde kasıtlı bir suçtan mahkum olduğunun ihbar edilmesi üzerine, hakkındaki hükmün açıklanarak sanığın 5237 sayılı Kanun'un 265/1, 125/3-a ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay ve 10 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına ilişkin ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 05/02/2014 tarihli ve 2013/576 esas, 2014/88 sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 09/11/2022 gün ve 2022/124702 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında; " 1-Dosya kapsamına göre,

Sanık hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2010 tarihli kararı ile görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, sanığın yokluğunda verilen bu kararın öncelikle en son bildirdiği adrese 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21/1. maddesine göre tebliğ edilmesi gerekirken, başka bir adrese aynı Kanun maddesi gereğince yapılan tebligatın usulsüz olduğunun anlaşılması karşısında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar kesinleşmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 231/11. maddesindeki şartlar oluşmamasına karşın, sanık hakkında hükümlerinin açıklanmasına karar verilmesinde,

2-Kabule göre de,

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 28/05/2018 tarihli ve 2018/3563 esas, 2018/5021 karar sayılı ilâmında, "...sanık hakkında önceden verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlediği belirtilerek mahkemeye ihbarda bulunulması üzerine, sanığın usulüne uygun olarak duruşmaya celbi sağlanmadan, savunma hakkının kısıtlandığı cihetle, kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki istem yerinde görüldüğünden,..." şeklinde belirtildiği üzere, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 05/02/2014 tarihli kararı ile sanık hakkındaki hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de; mahkemece duruşma açılmasını müteakip, sanığın savunmasının alınması için yazılan talimat uyarınca ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 04/02/2014 tarihli ve 2013/553 sayısı ile talimatın bila ikmal iade edildiği, talimat mahkemesince sanığın mernis adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca 12/12/2013 tarihinde yapılan tebliğ mazbatasına sanığın asker olduğuna dair şerh düşüldüğü ve sanığın asker olduğunun bilinmesi karşısında celp edilerek savunması alınıp, anılan fıkra uyarınca değerlendirme yapıldıktan sonra hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, sanığın savunması alınmadan karar verilmesinde,İsabet görülmemiştir. " denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK’nın “hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması” başlığını taşıyan 231. maddesinin 8. fıkrasında; "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur." 11. fıkrasında; "Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir." hükümleri yer almaktadır.

5271 sayılı CMK'nın 231/8. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanığın beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacağı belirtilmiş olup, bu denetim süresi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının usulüne uygun olarak kesinleşmesi üzerine başlamaktadır.

Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelere göre hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen sanık, bu karar usulüne uygun bir şekilde kesinleştikten sonra, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak ve bu süre içerisinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirlerine riayet etmemesi halinde hüküm açıklanacaktır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu”nun 10. maddesinde;

"Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir.

Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.

CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca, sanık tarafından denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde, duruşma açılmasını müteakip, sanığın duruşmaya gelmediği takdirde yokluğunda duruşmaya devam edilerek hükmün açıklanacağına ilişkin ihtarı içeren meşruhatlı davetiye ile duruşmadan haberdar edilerek savunması alındıktan sonra hükmün açıklanmasına karar verilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu somut olayda;

(1) nolu talep yönünden;

Sanığın yokluğunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın, bilinen en son adresine Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat çıkarılması, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya bu adrese tebligat yapılamaması halinde ise, adres kayıt sistemindeki adresin bilinen en son adres olarak kabul edilerek ve tebligatın buraya yapılması gerekmekte olup bu adrese aynı Kanunun 21/2. maddesi gereğince yapıldığı şerh de düşülerek tebligat yapılması gerekir.

İncelenen dosyada, sanığın bilinen en son adresine Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat yapılmadan bildirdiği adresten farklı bir adreste yapılan tebligatın usulsüz olduğu, bu nedenle kararın henüz kesinleşmediği ve denetim süresinin işlemeye başlamadığı, dolayısıyla hükümlerin açıklanamayacağı gözetilmeden sanık hakkında denetim süresi içerisinde suç işlediğinden bahisle ihbar üzerine dosya ele alınarak açıklanması geri bırakılan hükümlerin açıklanmasına karar verilmesi hukuka aykırıdır.

(2) nolu talep yönünden;

Denetim süresi içerisinde suç işlediğinden bahisle yapılan ihbar üzerine mahkemece sanığın adresinin bulunduğu mahal mahkemeye yazılan talimatın bila ikmal iade edildiği, talimat mahkemesince sanığın mernis adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi uyarınca 12/12/2013 tarihinde yapılan tebliğ mazbatasına sanığın asker olduğuna dair şerh düşüldüğü ve sanığın asker olduğunun bilinmesi karşısında sanığın tespit edilen yeni adresine talimat yazılarak sanığın savunması ve delilleri sorulmadan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılarak mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle savunma hakkının kısıtlanması hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret suçlarından sanık ... hakkındaki ... Asliye Ceza Mahkemesinin 05/02/2014 tarih 2013/576 esas 2014/88 sayılı kararın 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA;