Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2022/15693 K.2022/25785

Hakaret suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125/1, 43, 62/1 ve 52/2. maddeleri gereğince 1.860,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına ve koşulları oluşmadığından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/04/2022 tarihli ve 2021/782 esas, 2022/764 sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 10/11/2022 gün ve 2022/126977 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi: İstem yazısında;

"Dosya kapsamına göre, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/04/2022 tarihli kararı ile sanık hakkında adli sicil kaydı dikkate alındığında hakkında daha önceden verilmiş ... Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın bulunduğu bu nedenle yasal koşulları oluşmadığından bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de; bahse konu adli sicil kaydının diğer sanığa ait olduğu,

sanığın adlî sicil kaydında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olacak şekilde kayıt bulunmayan, cezası üzerinden takdiri indirim de uygulanan sanık hakkında, mahkemesince sanığın kişilik özellikleri değerlendirmeye tabi tutularak ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşması halinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi hükümlerinin uygulanabileceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için öncelikle,

- Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünde, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,

- Suçun CMK’nın 231. maddesinin 14. fıkrasında yazılı suçlardan olmaması,

- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

- Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itirazının bulunmaması,

Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesine ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Anılan bu objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte ayrıca “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına” ilişkin takdire dayalı subjektif koşulun da gerçekleşmesi halinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanması olanağı bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16/02/2010 tarih ve 4/253-28 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucunu doğurduğundan,

bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır.

Koşullu bir düşme nedeni oluşturan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesesi, objektif koşulların (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarı, daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama, sanığın kabulü, zararın giderilmesi) varlığı halinde mahkemece, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde, hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanmalıdır.

İnceleme konusu somut olayda; sanık ... hakkında hakaret suçundan adli para cezasına hükmolunması, suç tarihinde adli sicil kaydı bulunmayan sanığın 01/07/2021 tarihli savunmasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesini kabul etmesi, bu nedenle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun objektif şartlarının oluşması karşısında, mahkemece subjektif koşulların da değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, sanığın adli sicil kaydında daha önceden ... Asliye Ceza Mahkemesince verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın bulunması ve yasal koşulların oluşmaması gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12/04/2022 tarihli ve 2021/782 esas, 2022/764 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,