Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2022/9021 K.2022/21864

Hakaret suçundan sanık ...'nin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1, 125/4, 62/1 ve 52/2. maddeleri uyarınca 2.320,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanmasına yer olmadığına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 24/02/2021 tarihli ve 2019/101 esas, 2021/253 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. İstem yazısında:

“Dosya kapsamına göre, ... Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği ve denetim süresinin henüz dolmadığından bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ... (Kapatılan) ...

Sulh Ceza Mahkemesinin 31/10/2013 tarihli ve 2013/308 esas, 2013/258 sayılı kararı ile sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini müteakip yapılan uyarlama yargılaması sonucunda, taraflar arasında uzlaşma sağlandığından bahisle aynı Mahkemenin 10/02/2020 tarihli 2013/308 esas, 2013/258 sayılı ek kararı ile kamu davasının düşürülmesine karar verildiği ve anılan kararın 03/03/2020 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, adlî sicil kaydında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olacak şekilde başkaca kayıt bulunmayan, takdiri indirim de uygulanan sanık hakkında,

mahkemesince sanığın kişilik özellikleri değerlendirmeye tabi tutularak ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşması halinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, dosya içeriğine uygun olmayan gerekçeyle sanık hakkında yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 19/04/2022 gün ve 94660652-105-35-3099-2022-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak tebliğ olunur.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için öncelikle,

- Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünde, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,

- Suçun CMK’nın 231. maddesinin 14. fıkrasında yazılı suçlardan olmaması,

- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

- Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itirazının olmaması,

- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesine ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Anılan bu objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte ayrıca “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına” ilişkin takdire dayalı subjektif koşulun da gerçekleşmesi halinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanması olanağı bulunmaktadır.

5271 sayılı CMK’nın 231/6-b maddesindeki “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması” şeklindeki düzenleme ile kanun koyucu, suça ve faile ilişkin tüm objektif şartları taşıyan herkes için mutlak surette hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini kabul etmeyip, hâkime belirli ölçüler içerisinde bir takdir hakkı tanımıştır. Ancak, sanığın yeniden suç işleyip işlemeyeceği hususundaki değerlendirmenin dosya içeriğine uygun, kanuni ve yeterli gerekçe içermesi ve bu gerekçenin hükümde yer alan hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi, ertelenmesi ve takdiri indirim uygulamalarında dayanılan gerekçe ile çelişmemesi gerekir.

CMK'nın 231. maddesinin sekizinci fıkrasına birinci cümlesinden sonra gelmek üzere, 28/06/2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6545 sayılı Kanun'un 72. maddesiyle eklenen "Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez" şeklindeki düzenleme, incelemeye konu suç tarihinin 28/06/2014 ve sonrası olması ile adli sicil kaydındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde uygulanabilecektir.

İnceleme konusu somut olayda; ... Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği ve denetim süresinin henüz dolmadığından bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ...(Kapatılan) ...

Sulh Ceza Mahkemesinin 31/10/2013 tarihli ve 2013/308 esas, 2013/258 sayılı kararı ile sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının yapılan uyarlama yargılaması sonucunda, düşmesine karar verildiği ve anılan kararın 03/03/2020 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, adlî sicil kaydında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel olacak şekilde başkaca kayıt bulunmayan, takdiri indirim de uygulanan sanık hakkında,

mahkemesince sanığın kişilik özellikleri değerlendirmeye tabi tutularak ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda kanaat oluşması halinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi gerekirken, dosya içeriğine uygun olmayan gerekçeyle sanık hakkında yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.