Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2023/1466 K.2023/18040

Sanık hakkında Yerel Mahkeme kararı ile hakaret ve tehdit suçlarından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 223 üncü maddesinin sekizinci maddesi uyarınca düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 04/01/2023 tarih ve 94660652-105-66-1297-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1466 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/3855 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Mahkeme tarafından uzlaştırma" başlıklı 254. maddesinde yer alan; "(1) Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253 üncü maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir.

(2) Uzlaşma gerçekleştiği takdirde, mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde, davanın düşmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde; sanık hakkında, 231 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Geri bırakma süresince zamanaşımı işlemez.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildikten sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkeme tarafından, 231 inci maddenin onbirinci fıkrasındaki şartlar aranmaksızın, hüküm açıklanır." şeklindeki düzenlemeler karşısında,

Dosya kapsamına göre, dosyada mevcut uzlaştırma raporuna göre, sanık ...'ın 3.400,00 Türk lirasını 30.08.2019 tarihinde ödemesi şartıyla, mağdur ile sanık arasında uzlaşma sağlandığı, Mahkemenin 07.02.2019 tarihli duruşmasında katılan ...'ın; ''...aramızda daha önceden uzlaşma yapılmıştır. Sanıktan şikayetçi değiliz.

Davaya katılma talebimiz yoktur.'' şeklindeki ifadesi ile şikayetinden de vazgeçtiğini beyan etmiş ise de, yukarıda 5271 sayılı Kanun'un 254/2 nci maddesinde; ''...231 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir.'' şeklinde emredici hüküm bulunduğu, katılan ve sanığın edimli olarak uzlaşmaları anında anılan madde uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verme zarureti bulunduğu, sonrasında katılan beyanında uzlaşma sağlandığı ve şikayetinden vazgeçtiğini belirtmesi beyanının uzlaşma ile belirlenen edimin ödeneceği ihtimali üzerinden verilmiş bir beyan olduğu,

katılanın vekilinin de bulunmadığı gözetildiğinde, şikayetden vazgeçmenin hukuki sonuçlarını bilmediğinin kabul edilebilir olduğu, bu suretle edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması dolayısıyla ve anılan emredici hüküm uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde düşme kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Uzlaştırma kurumu, fail ile devlet arasındaki ceza ilişkisini sona erdirmesi bakımından maddi hukuka da ilişkin bulunması nedeniyle yürürlüğünden önceki olaylara uygulanabilecek, bu uygulama sadece görülmekte olan davalar bakımından geçerli olmayacak, 5237 sayılı Kanun'un 7/2 nci maddesindeki düzenleme de nazara alınarak kesinleşen ve infaz edilmekte olan hükümlerde de uygulanabilecek ve bu husus infaz aşamasında gözetilebilecektir. Yerine getirilen hükümler yönünden ise, uzlaştırma sanığın hukuki yararının bulunması koşuluyla uygulanabilecektir.

Uzlaştırma, 6763 sayılı Kanun'la değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü maddesinde ayrıntılarıyla düzenlenmiş, mahkeme tarafından uzlaştırmaya ilişkin anılan Kanunun 254 üncü maddesinde "(1) Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253 üncü maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir.

(2) Uzlaşma gerçekleştiği takdirde, mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde, davanın düşmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde; sanık hakkında, 231 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Geri bırakma süresince zamanaşımı işlemez.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildikten sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkeme tarafından, 231 inci maddenin onbirinci fıkrasındaki şartlar aranmaksızın, hüküm açıklanır." denilmiştir.

Uzlaştırmanın asıl olarak soruşturma evresinde yapılması gereken bir işlem olduğu, kovuşturma aşamasında uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasının ise istisnai olarak Cumhuriyet savcısı tarafından uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde mümkün olduğu kabul edilmelidir.

Uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde uzlaştırmanın uygulanması gerekmekte olup, uzlaşma başarıyla gerçekleşir ve edim bir defada yerine getirilirse kamu davasının düşmesine karar verilecektir.

İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında sair tehdit ve hakaret suçlarından kamu davası açıldığı, mahkemesince yapılan yargılama neticesinde bozmadan önce mahkumiyet kararı verildiği, bozmadan sonra uzlaştırma işleminin yapılması için dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği, mağdurların sanığın kendilerine olan borçlarını 30.08.2019 da ödemeleri karşılığında uzlaşmayı kabul ettikleri, uzlaşma sebebiyle kamu davalarının düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

5271 sayılı Kanun'un 254 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca uzlaşma sonucunda edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması nedeniyle sanık hakkında, aynı Kanun’un 231 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde düşme kararı verilmesi hukuka aykırıdır.

III. KARAR