Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2008/2143 K.2008/15114

BORÇLAR KANUNU (818) Madde 41

HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 284

BORÇLAR KANUNU (818) Madde 43

"İçtihat Metni"Davacı H…… O. vekili Avukat İ……… K……… tarafından, davalı E……… Üretim A.Ş aleyhine 30/07/2007-17/10/2007 gününde verilen dilekçeler ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/12/2007 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkindir. Mahkemece dava kabul edilmiş, kararı davalı temyiz etmiştir.

Davacı yan, davalı tarafından işletilen termik santralden baca gazlarıyla birlikte çevreye yayılan kül ile kül döküm sahalarına dökülen kömür külleri nedeniyle, taşınmazın üzerine yanmış kömür küllerinin çöktüğünü, bu küllerin yağan yağmur ve kara sularının etkisi ile toprağa karışarak topraktaki verimi düşüren ağır metallerden olan nikel metali oranını artırdığını ve bunun sonucunda tarım arazisi vasfının yitirilerek verim kaybına neden olunduğundan uğranılan maddi zararın tazminini istemiştir.

Davalı ise, zarar verilmemesi için her türlü önlemin alındığını, çevreye kimyasal atık yaymadığını ileri sürerek yersiz ve dayanıksız açılan davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, keşif sonucu alınan toprak analiz sonuçlarına ve bilirkişi raporuna dayanılarak istem kabul edilmiştir.

Davalı tarafından işletilen termik santralden çevreye yayılan atıklar nedeniyle, dava konusu taşınmazın tarım toprağı özelliğini kaybettiği ve verim kaybına neden olunduğu ileri sürüldüğüne göre uyuşmazlığın çözümünde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için;

ziraat fakültelerinin toprak, bitki ve tarım ekonomisi bölümlerinden seçilen uzman akademisyenler ile çevre mühendisi ve ziraat odasının dava konusu yerle ilgili bilgi ve deneyimi bulunan temsilcisinden oluşacak beş kişilik bilirkişi kurulu aracılığı ile taşınmaz üzerinde keşif yapılmalı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün örnek toprak inceleme raporunda da belirtildiği gibi,

toprak kirliğinin belirlenebilmesi amacıyla dava konusu taşınmazı iyi temsil edebilecek çok sayıda ve farklı noktalardan alınacak toprak örnekleri ile kömür küllerinden hiç etkilenmeyen aynı nitelikteki taşınmazlardan aynı yöntemle alınacak toprak örnekleri yukarıda adı geçen Enstitü'de incelettirilerek, dava konusu taşınmazın toprak yapısının araştırılması, tarım toprağı özelliğini kaybedip kaybetmediği, kömür küllerinin kalıcı etki meydana getirip getirmediği, taşınmaz tarım toprağı özelliğini kaybetmişse veya kalıcı etki meydana gelmişse bunun davalıya ait işletmeden kaynaklanıp kaynaklanmadığı,

bu kayıp ve kalıcı etkinin hangi oranda olduğu belirlenmeli; yine toprağa karıştığı iddia edilen maddelerin taşınmazın bulunduğu yerde yetiştirilecek ürüne zarar verip vermediği, ürünün gelişmesini ve beslenmesini etkileyip etkilemediği, etkilemişse bunun hangi oranda gerçekleştiği belirlenmeli ve sonrasında verim kaybının nedeni, dava konusu taşınmazda değer düşüklüğü olup olmadığı, varsa oranı denetime elverişli bir rapor ile saptanmalıdır.

Yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilmeyerek eksik inceleme ve araştırma ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.