Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2009/9412 K.2010/5310

Davacı ... Paz. San. Tic. Ltd. Şti. Vekili Avukat ... tarafından, davalı 16/07/2003 gününde verilen dilekçe ile ihmale dayalı maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/02/2007 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, geciken gümrük işlemleri nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kısmen kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, yurt içinde işleme izin belgesi kapsamında bulgur üretmek üzere Suriye’den dışalımını yaptığı buğdayı, 24.03.2003 günü yöntemine uygun gümrük bildirgesi (beyannamesine) ile İskenderun Gümrük Müdürlüğü'ne getirdiğini, dışalımı yapılan buğdaya ait Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın vermiş olduğu kontrol belgesini İskenderun Gümrük Müdürlüğü'ne sunduğunu, Hatay İl Tarım Müdürlüğü tarafından alınan örnekler incelenerek dışalımı gerçekleştirilen buğdayın yurda girişinde sakınca olmadığının İskenderun Gümrük Müdürlüğü'ne bildirildiğini, buna rağmen İskenderun Gümrük Müdürlüğü'nün buğdayı teslim etmeyerek durumu Gümrük Müsteşarlığına,

oradan da Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirdiğini, Bakanlıktan gelen yanıtta da buğdayın yurda girişinde herhangi bir sakınca olmadığının belirtildiğini, bundan sonra buğdayın kendilerine 25.04.2003 gününde ve gecikme ile teslim edildiğini, bu gecikme nedeniyle depo ücreti ödediğini, yine bu sürede piyasaya yeni ürün girmesi nedeniyle uluslararası piyasada dışsatımını gerçekleştireceği bulgurun fiyatının düştüğünü, ayrıca buğdayı işleyememeleri nedeniyle fabrikanın işçilik ve diğer girdileri yüzünden zarara uğradığını belirterek, uğradığı maddi zararının davalıdan alınmasını istemiştir.

Davalı idare ise, davacı şirket tarafından daha önce Gaziantep ve İslahiye Gümrükleri'nden dışalımı gerçekleştirilmek istenen başka buğdaylarda bazı sorunlar çıktığı saptandığından, dava konusu dışalım işlemindeki firmanın aynı firma oluşu, Gaziantep Gümrük İdaresince geldiği yere geri gönderilmesine (mahrece iadesine) karar verilen buğdaya ilişkin fatura numarası, tarihi, tren ve vagon numarası, alıcı-gönderici fatura adları, çuval adedi ve tutarı ile ağılıklarının aynı oluşu nedeniyle, konunun insan sağlığını ilgilendirmesi kaygılarıyla, davacının belirttiği inceleme ve izin sürecinin yaşandığını, idarenin kusuru bulunmadığını belirterek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı tarafından daha önce Gaziantep Gümrük Müdürlüğü'ne getirilip sakıncalı olduğundan geldiği yere geri gönderilmesine karar verilen buğday ile dava konusu İskenderun Gümrük İdaresine getirilen buğdayın fatura numarası, tarihi, vagon numarası, alıcı ve göndericisi, çuval adedi ve tutarının aynı olduğu, konunun insan sağlığını ilgilendirmesi nedeniyle gerekli yazışmaların yapılarak çelişkilerin giderilmeye çalışıldığı, il müdürlükleri tarafından verilen inceleme sonuçlarındaki farklılık nedeniyle Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'na başvurulduğu, sürecin insan sağlığını ilgilendirmesi nedeniyle zorunluluktan kaynaklandığı, davalı idarenin kusurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalı idarenin tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.