Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/14668 K.2011/937

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğerleri aleyhine 08/12/2006 gününde verilen dilekçe ile muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece Harçlar Kanunu 30. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 23/09/2008 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 01/02/2011 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı asil ... ve vekili Av. ... ile karşı taraf davalılardan ... vekili Av. ... geldiler, diğer davalı ... İshakoğulları adına kimse gelmedi. Açık duruşmaya başlandı.

Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, danışık (muvazaa) nedeniyle tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Dosya içeriğinden, dava konusu taşınmazların değerini bildirmeden dava açıldığının belirlenmesi üzerine 13.02.2008 günlü oturumda davacıya, sonraki oturum tarihi olan 09.04.2008 gününe kadar dava değerini bildirip bu değer üzerinden peşin harç yatırılması için kesin önel verildiği, davacının anılan duruşma gününden önce, 03.04.2008 günü, ara kararı gereğini yerine getirerek, dava değerini 40.000 TL olarak bildirip bu değer üzerinden peşin harcı yatırdığı anlaşılmaktadır.

Davanın açılması, harç ödenmesine bağlı bir usul işlemidir. Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 27 ve izleyen maddeleri ile Yasa'nın eki olan Harçlar Tarifesi'nde gösterilmiştir. Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Yasa'nın 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Yasası'nın 27/son maddesinde; harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise sonraki işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış; 30. maddesinde de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması durumunda, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, sonraki oturum gününe kadar eksik harç tamamlanmadığı takdirde davaya devam

olunamayacağı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 409. maddesinde gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu belirtilerek eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Yerel mahkemece, eksik harcın tamamlanması durumunda belirtilen bu düzenlemelere uyulması gerektiği ve davacının bildirdiği değere davalının itiraz ettiği de gözetilerek, gideri davacı tarafından karşılanmak suretiyle dava konusu taşınmazların dava tarihindeki gerçek değerleri keşif yapılarak belirlendikten sonra gerektiğinde yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda işlem yapılıp davacıya eksik harcı tamamlaması için önel verilmesi, Harçlar Yasası'nın 27 ve 32. maddeleri ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 409. maddesi gereğince bir değerlendirme yapılması gerekirken, aksine düşüncelerle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.