Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/14906 K.2011/1109

Taraflar arasındaki alacak, menfi tespit ve istirdat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 30/09/2009 gün ve 2009/2922-2009/10466 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı ve davalılardan T.Halk Bankası A.Ş vekilleri taraflarından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacı Üniversite, davalı gerçek kişiler tarafından hastaneye MR cihazı alımında diğer davalı Banka'dan usulsüz kredi alındığını, kredi borcu ödenemeyince icra takibi başlatıldığını, kredi alımında yasal düzenlemelere uyulmaması ve izin eksiklikleri nedeniyle kredi borcundan sorumlu tutulamayacağını belirterek, davalı bankaya borçlu olmadıklarının tespiti (menfi tespit) ile yapmış bulundukları ödemenin geri alınmasını ve bu alımda fazla ödemede bulunarak kurum zararına neden olan davalı Rektör ile ihale komisyonu başkan ve üyelerinin zarardan sorumlu tutulmalarını istemişlerdir.

Yerel mahkemece, cihazın alımından sonra geçen süreye göre kredinin usulsüz olduğu ileri sürülerek borçlu olunmadığının tespit ve ödenen paranın geri alınması isteminin iyiniyetle bağdaşmayacağı, geçersiz sözleşmede edinimin yerine getirilmesinden sonra başlangıçtaki geçersizliğe dayanılarak sözleşmenin feshinin istenemeyeceği, cihazın davacı tarafından kullanıp gelir elde edildiği gerekçesiyle borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen paranın geri alınması isteminin; davalı idare görevlilerinin ceza davaları ile Sayıştay denetiminde kusurları bulunmadığının belirlendiği gerekçesiyle de kurum zararına yönelik tazminat istemi reddedilmiştir.

Davacı Üniversite ile bazı davalıların temyizi üzerine Dairemizce yapılan incelemede; "... Eski rektör olan davalılardan Mehmet Akif Akşit’in Sayıştay vizesi almadan Üniversite'yi borçlandırması usulsüzdür. Ancak, dosya kapsamından davacı Üniversite tarafından bankaya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmışsa bunun ne kadar olduğu anlaşılamamaktadır. Ayrıca 30.11.2005 günü davalılardan Halk Bankası tarafından davacı üniversite rektörlüğüne karşı alacak davası açılmış olduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda bir zarar olup olmadığının belirlenmesine olanak bulunmadığından davalılardan Halk Bankası tarafından, davacı Üniversite'ye karşı açılan alacak davasının sonucunun beklenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilip davalılardan Halk Bankası tarafından davacı Üniversite'ye karşı açılan alacak davasının sonucu beklenilerek o dosya getirtilip incelendikten sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediği..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalı Banka'nın kredi borcu nedeniyle davacı Üniversite hakkında icra takibi başlattığı, davacının 27.02.1997 günü borç ve faizlere itiraz ettiği, bu itiraz dilekçesine göre borcun tutarı konusunda uyuşamayan tarafların kayıtlarının da birbirini tutmadığı; Dairemizce beklenmesi istenilen alacak davasına ait dava dilekçesinden de alacağa konu edilen tutarın faize ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Borcun varlığı veya yokluğu ile asıl borç tutarı, borçlu olunmadığının tespiti davası ile çözümleneceğinden ve eldeki bu dava çözümlenmeden faiz alacağına ilişkin alacak davası da sonuca bağlanamayacağından Dairemiz bozma gerekçesi yerinde değildir. Bu durumda yerel mahkemece; öncelikle taraflar arasındaki borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen paranın geri alınmasına ilişkin istemler yönünde inceleme yapılmalı, tarafların kayıtları ile kanıtları değerlendirilip davacı Üniversite'nin davalı Banka'ya borçlu olup olunmadığı ve varsa borcun tutarı yöntemince belirlenmeli, borç tutarı belirlendikten sonra davacı Üniversite'nin yaptığı ödemeler değerlendirilerek bu ödemeler konusunda gerekli karar verilmeli, bunlara göre sonuç borç ve borçlu olunmayan tutara ulaşılmalıdır.

Bu kalem istemler usulünce çözümlenmeden kurum zararına ilişkin tazminat bu aşamada çözümlenemeyeceğinden, öncelikle borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen paranın geri alınması isteminin yukarıda anlatıldığı biçimde değerlendirilmesi için kararın bozulması gerekirken, alacak davasının beklenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olması doğru olmadığından davacı Üniversite ile davalılardan Türkiye Halk Bankası AŞ'nin karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemizin bozma kararı kaldırılmalı ve karar yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.