Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/5949 K.2010/7649

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 03/03/2010 gün ve 2009/4954-2010/2172 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, tespit istemine ilişkindir. Yerel mahkemece işin esası incelenerek istemin reddine karar verilmiştir. Davacının temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır. Davacı kararın düzeltilmesini istemiştir.

09.10.1996-30.04.2001 günleri arasında Dünya Ticaret Örgütü Türkiye Daimi Temsilciliği’nde sözleşmeli çalışan olarak görev yaparken görevine son verilen davalının, Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde parasal haklarının ödetilmesi ve görevine döndürülmesi istemiyle dava açtığını belirten davacı, görevine son verilmesinden sonra davalının gelir getirici bir işte çalışıp çalışmadığının tespitini istemiştir.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nda tespit davasına ilişkin açık ve genel bir düzenlemeye yer verilmemekteyse de, bilimsel görüşlerde ve yargısal kararlarda bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının saptanması için tespit davası açılabileceği kabul edilmiştir. Tespit davasının esasının incelenebilmesi için, genel dava koşullarının yanı sıra, dava konusunun bir hukuki ilişki olması ve bu hukuki ilişkinin var olup olmadığının öncelikle saptanmasında hukuki yarar bulunması koşulları aranmaktadır. Buna göre, özel hukuk alanını ilgilendiren bir hukuki ilişkinin saptanması için adli yargı yerinde ayrı bir tespit davası açılabilir.

Bu açıklamalara göre, dava konusu tespit isteminin konusu incelendiğinde, taraflar arasında açılmış ve idari yargıda görülen davalının parasal hakları ile birlikte görevine döndürülmesine ilişkin eda davası kapsamında kaldığı, davacının eda davası açılmış olan bu durumda, ayrıca tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddedilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması nedeniyle, kararın gerekçesi değiştirilerek onanması gerekirken, bu yön üzerinde durulmadan onanmış bulunduğu anlaşıldığından, davacının karar düzeltme istemi kabul edilmeli, Dairemizin onama kararı kaldırılmalı ve karar yukarıda açıklanan nedenle bozulmalıdır.