Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/6847 K.2010/7813

Davacı ... vekili Avukat İrfan Medet ... tarafından, davalı ... Hazinesi aleyhine 20/11/2006 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; idari yargı yerinin görevli olduğuna dair verilen 03/07/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne HUMK'nun 438/2. maddesi gereğince duruşma isteminin reddine karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, tapu sicilinin tutulmasından dolayı uğranılan zararın, Devletin sorumluluğuna ilişkin Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince, ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesi reddedilmiş, karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, 1997 yılında tapuda satın aldığı taşınmazın orman sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptaline karar verildiğini, iyi niyetle satın aldığı taşınmazın elinden çıkması nedeniyle oluşan zarardan Hazine'nin sorumlu olduğunu belirterek uğradığı zararın davalıdan alınmasını istemiştir.

Yerel mahkemece, Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince Hazine'nin sorumlu tutulabilmesi için zararın tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanmış olması gerektiği, orman niteliğinde olan yer için oluşturulan ve satın alma yolu ile davacı adına düzenlenen tapunun ilk oluşumundaki hatalı kadastro tespitine karşı davalı ...’nin itirazda bulunmamasının idari işlem niteliğinde olduğu gerekçesiyle dava dilekçesi reddedilmiştir.

Dava konusu taşınmaz 1961 yılında yapılan kadastro çalışması sırasında dava dışı 3. kişi adına tespit görmüş ve kesinleşmiş, davacı ise taşınmazı 03.12.1997 günü satın almıştır.

Maliye Hazinesi tarafından, davacı hakkında açılan tapu iptal ve tescil davası sonucu, dava konusu taşınmazın kesinleşmiş olan orman sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydı iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Medeni Yasası'nın “Sorumluluk” kenar başlığını taşıyan 1007. maddesi gereğince “Tapu Sicilinin tutulmasından ... bütün zararlardan devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.”

Dava konusu olayda, Hazine adına itiraz etmekle yükümlü olan görevliler üzerlerine düşen görevlerini yapmamışlardır. Tapu işlemleri, kadastro tespiti işlemlerinden başlayarak birbirini izleyen işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, bu kayıtlarda oluşan hatalardan Devlet, Medeni Yasa'nın 1007. maddesi gereğince kusursuz olarak sorumludur.

Kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve malvarlığına ilişkin hakların, yanlış tescil sonucu sicile ... ilkesi yönünden değişmesi ya da yitirilmesi, bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen Devlet, sicillerdeki aykırı kayıtlardan ... zararları ödemeyi de üstlenmektedir. Dayanaksız ya da hukuki duruma uymayan kayıtlar düzenlemek, taşınmazın niteliğinde yanlışlıklar yapmak da aynı kapsamda düşünülmüştür.

Devletin kadastro işlemlerinden sorumluluğunun kapsamı Medeni Yasa'nın 1007. maddesi kapsamında düşünüldüğünde, eldeki davaya adli yargıda bakılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18/11/2009 gün ve 2009/4-383-2009/517 sayılı kararı da bu biçimde açılan davaların adli yargı yerinde görülmesi ve Devletin zarardan sorumlu tutulması gerektiği yolundadır. O halde tarafların iddia ve savunmaları bu kapsamda değerlendirilmeli, gösterilen kanıtlar toplanarak varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmelidir. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.