Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2010/7814 K.2011/9147

2-... 3-... 4-... 5-... VEKİLİ AVUKAT ... 2-KARAYOLLARI ONDÖRDÜNCÜ BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ VEKİLİ AVUKAT ...

DAHİLİ DAVACI

... VEKİLİ AVUKAT ...

Davacı ... Dolmacı ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... AŞ ve Karayolları Ondördüncü Bölge Müdürlüğü aleyhine 05/12/2003 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08/01/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili, dahili davacı ... Tabi Kaynaklar Bakanlığı vekili, davalı ... vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre asli müdahale talebinde bulunan Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının tüm, davacı ... davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalı ...Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince:

Dava, davacılara ait taşınmazdan, davalılar tarafından alınan malzeme bedelinin tahsili isteğine ilişkindir. Yerel mahkemece davalı ... yönünden dava reddedilmiş,Sedaş İnşaat A.Ş yönünden istem kabul edilmiş; karar, asli müdahil Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, davacı ile davalı ...Ş, tarafından temyiz olunmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 168.maddesi; "Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, ... ve tüzelkişilere devredebilir. Hangi tabii ... ve kaynağın arama ve işletmesinin, Devletin ... ve tüzelkişilerle ortak olarak veya doğrudan ... ve tüzelkişiler eliyle yapılması, kanunun açık iznine bağlıdır. Bu durumda ... ve tüzelkişilerin uyması gereken şartlar ve Devletçe yapılacak gözetim, denetim usul ve esasları ve müeyyideler kanunda gösterilir"

2010/7814-2011/9147

"3213 sayılı ... Kanunu'nun 4. maddesi "Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi değildir"

Görüldüğü gibi Anayasa ve ... Kanunu'nda madenlerin Devletin hüküm ve tasarrufunda oldukları, içinde bulundukları arzın mülkiyetine tabi olmadıkları; bunların aranması ve işletilmesi hakkının Devlete ait olduğu, Devletin bu hakkı ... ve tüzel kişilere verebileceği açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.

Somut olayda davacılar, dava konusu taşınmaz üzerinde kazı yapılarak alınan malzeme bedelinin tazminini talep etmektedirler. Seramik hammaddesi olarak kullanılan feldispat 3213 sayılı ... Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında ... sayılmaktadır. (IV.grup madenler.)

Davacıların ... ruhsatının bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmasına göre,... bedeline hükmedilemez,... alma nedeniyle davacıların arazisinde zarar meydana geldiği sabittir. "Çoğun içinde az da vardır" ilkesi gereği davacının zararı ... bedeli olarak hesaplanmalıdır.Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemelerinde taşınmazdan alınan malzeme bedelleri hesaplanmış, ancak taşınmazın değeri konusunda bir belirleme yaptırılmamıştır.

Sorumluluk hukuku ilkelerine göre haksız eylem sonucu bir taşınmazda oluşan zarar miktarının o taşınmazın değerinden fazla olması durumunda değerden fazlasına hükmolunamaz. Zarara ilişkin alınan raporlardaki miktarlar ile taşınmazın nitelikleri gözetildiğinde taşınmazın değerinin ne olduğunun ve taşınmazın değerinin zarardan fazla olup olmadığının belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şayet zarar miktarının değerden fazla olması durumunda taşınmaz değerine hükmolunurken tapu kaydının davacı üzerinde bırakılması durumunda davacının hem taşınmaz değerini alıp hem de tapu kaydını devretmemesi nedeniyle taşınmaz değerinden uygun oranda bir indirim yapılarak tazminata hükmolunması, aksi durumda ise taşınmazın tam değeri karşılığında tapu kaydının davalı üzerine tesciline karar verilmesi gerekmektedir.

Bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince: Karayolları Genel Müdürlüğünün diğer davalı ...Ş'ye yer gösterdiği dosya içeriğinden ... olduğuna göre oluşan zarardan sorumlu tutulması gerekirken ona yönelik davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.