Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/12926 K.2012/15644

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 17/12/2009 gününde verilen dilekçe ile rücuen tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/03/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine, askerlik görevini yaparken taksirle ölümüne neden olduğu er Mesut Taşar'ın ailesine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararı gereğince ödenen miktarın rucuan tahsili için dava açılmıştır.

a-Mahkemece, ... Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 2. Dairesinin 2008/845 esas, 2009/136 karar no.lu dosyası getirtilip, orada yapılan hesaplamada, davacılara 2330 sayılı Yasa gereğince yapılan ödemelerin düşülüp düşülmediğine bakılmalı, düşülmemişse bu miktar için rücu davası açıldığı da gözetilerek, bu miktar indirilerek davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

b-Dava, askerlik hizmeti dolayısıyla verilen zarar nedeni ile müteselsil sorumlu devletin ödediği tutarın, öteki sorumluya rücuuna ilişkindir.

Rücunun amacı, birlikte sorumlular arasında hakkaniyete göre denge kurmaktır. BK’nun 50. maddesi, hakimin takdirini temel almıştır. Anılan madde buyruğuna göre, ilgililerin birbirlerine karşı rücu hakları olup olmadığını ve varsa kapsamını hakim takdir edecektir. Bu madde, her ne kadar birden çok kimselerin ortak kusurlarıyla zarar oluşturmalarını düzenlemiş ise de onu izleyen 51. maddedeki birden çok kişilerin değişik hukuksal nedenlerden sorumluluğunda da belirtilen kural geçerlidir. Öyleyse, çok tipli teselsülde de hakim, rücu kapsamını takdir durumundadır.

Kusur, kapsam belirlemede etkin ise de hakkaniyet de onunla birlikte değerlendirilmesi gereken önemli ögelerdendir. Davalı, Anayasa’nın 72. maddesi gereği, ödevi olan askerlik görevi sırasında kusuru ile zarara yol açmıştır. Davalının bu hizmetin karşılığında ücret almaması ve bu hizmetin anayasal bir görev niteliğinde olması, ...'nın eri eğitme kusuru nedeniyle, tazminatın tamamından sorumlu tutulması, hakkaniyet ögesinin kapsam belirlemede dikkate alınmamış olunması sonucunu doğurur. Şu durumda anılan öge değerlendirmeye katılarak belirlenen tazminattan belirli bir indirim yapılması gereklidir. Mahkemece açıklanan yönün gözetilmemesi de doğru olmadığından karar bu nedenle de bozulmalıdır.