Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/14562 K.2012/18686

Davacı ... Müsteşarlığı vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Turizm San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 06/04/2010 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 10/03/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiş, hüküm; davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kurum, davalı şirket tarafından aleyhine başlatılan icra dosyası nedeni ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı şirket, davanın reddi gerektiğini savunmuştur

Mahkeme, davalı şirketin otobüs ile uluslararası düzenli yolcu taşımacılığı yapan, B-1 yetki belgesine sahip bir şirket olduğunu, 13/10/2005 tarih ve 2005/17 sayılı genelgenin 3. maddesi uyarınca bu tarihten itibaren düzenli yolcu taşımacılığı yapan araçlardan fazla mesai ücreti alınamayacağını, ancak davacının dosyaya mübrez tabloya göre ücret almaya devam ettiğini, bu işlemin yasal dayanağı bulunmadığını, ödenen fazla mesai ücretlerinin iadesi amacı ile yapılan icra takibi nedeni ile borçlu olmadığı hususunun, davacı tarafça ispatlanamadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

B-1 yetki belgesi, Ulaştırma Bakanlığı tarafından otobüs ile uluslararası düzenli yolcu taşımacılığı yapmak üzere, B-2 yetki belgesi ise; otobüs ile uluslararası arızi, mekik ve 1618 sayılı yasaya göre yolcu taşımacılığı yapmak üzere verilmektedir. 13/10/2005 tarih ve 2005/17 sayılı genelgenin 3. maddesi uyarınca ticari taşımacılık yapan, düzenli seferi olmayan taşıtlar fazla mesai uygulamasına tabi olacaktır.

Anılan maddenin mevhumu muhalifinden ve Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 08/01/2009 tarihli talimat yazısından; düzenli taşımacılık yapan araçlardan bu ücretin tahsil edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan belgelerden, davalı şirketin 16/08/2007 verilme tarihli B-2 belgesi, 31/12/2004 verilme tarihli B-1 yetki belgesi bulunmaktadır. B-1 ve B-2 taşıt belgelerinin incelenmesinde ise. 13 adet araç, bu belgeler kapsamında taşımacılık yapmak üzere listelenmiştir.

Yani, davalı şirketin kullanımında olan bu araçlar hem B-1 hem de B-2 yetki belgesine göre, belgelerin geçerlilik tarihleri arasında taşımacılık yapabilmektedir.

Davalı şirket düzenli taşıma yapmasına rağmen, davacı kurumun 2005-2008 yıllarında genelgeye aykırı olarak fazla mesai ücreti tahsil ettiğini iddia etmekte, davacı kurum ise, davalı şirketin her iki yetki belgesine sahip olması ve kayıtlı araçların aynı araçlar olması nedeni ile gümrükten geçiş yaptıkları tarihlerde hangi yetki belgesine istinaden geçiş yaptıklarının bilinmesi için önceden kuruma bilgi verilmesi gerektiğini iddia etmektedir.

Fazla mesai ücreti tahakkuk ettirilen tarihlerde yapılan seferlerin düzenli sefer mi yoksa arızi ya da mekik sefer mi olduğunun tespiti ile buna istinaden davacı kurumca yapılan tahsilatın mevzuata uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından davacı kurumun iddiaları yönünden bir tespit yapılmadığı anlaşılmaktadır. Dosyaya mübrez rapor da yeterli ve gerekçeli değildir.

Bu hususa ilişkin belge ve bilgiler ilgili birimlerden getirtilmeli, gümrük işleyişi hakkında uzman bilirkişiler ve hukukçu bilirkişilerden oluşan bilirkişi kuruluna dosya üzerinde ve gerekirse yerinde inceleme yetkisi verilerek mahkeme, taraflar ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi kurulu raporu alınmalıdır. Eksik inceleme ile karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.