Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/15087 K.2012/15692

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve diğeri aleyhine 25/12/2009 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 28/02/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar ve davalı ... Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının 21,15 TL'sinin davacılara, 891,00 TL'sinin de davalı ... Petrol Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yükletilmesine, peşin alınan harçların bundan mahsubuna 30/10/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET GÖRÜŞÜ

Dava, ölümle sonuçlanan trafik kazası nedeniyle manevi tazminat talebine ilişkindir. Olay, sürücü ...'ın, idaresindeki kamyonla (akaryakıt tankeri) ... ili, Belediye Evleri Mahallesi, İlkadım Bulvarında, Belediye Evleri Kavşağında trafik ışıklı işaretlerinin kırmızı renk fazında yanıyor olması nedeniyle aracını kırmızı ışıkta durdurması, yeşil ışık yandığında henüz haraket ettiği sırada, ışıktan 15 metre geride, yönüne göre yolun sağından soluna geçmekte olan yaya Alaattin GÜLMEN'e, aracının sağ yan arka orta teker kesimi ile çarpması ve çarpmanın etkisiyle yayanın vefat etmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Oluş hakkında, taraflar, mahkeme ve sayın çoğunlukla aramızda görüş ayrılığı yoktur.

Hazırlık soruşturması sırasında Polis Memuru Bilirkişi ... ..., yayanın 'yola birden bire çıkmak' suretiyle 2918 sayılı KTK 84 ü ihlal ettiğini ve asli kusurlu olduğunu; tanker sürücüsünün 1- savk ve idaresindeki aracın konumu nedeniyle sağ şeridi kullanmadığı (KTK Yönetmeliği 94), 2- hareket etmeden önce dikiz aynasından sağını, solunu kontrol etmediği (KTK Yönetmeliği 137) ve 3- hızını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı (KTK 52/1-b) gerekçesiyle tali kusurlu olduğunu;

yolun bakım ve yapımından sorumlu kuruluşun da, KTK 7 ve 10 gereği 'karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlem almak ve aldırmak' kuralını ihlal ettiği gerekçesiyle kusurlu olduğunu rapor etmiştir. Ceza Mahkemesi açıklanan rapora istinaden sanığı taksirle ölüme neden olmak suçundan mahkum etmiş ve hükmün açıklanmasını geri bırakmıştır. Karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Eldeki dosyada yerel mahkeme de kusur durumu için bilirkişi incelemesi yaptırmıştır.

Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Şubesi Müdürlüğünden Makine Mühendisleri ..., ... ... ve ... ...'dan müteşekkil heyet özetle, 1929 doğumlu mütevaffanın, yaşlı olmasına rağmen, kırmızı ışıkta durmakta olan araçların arasından yolu geçmeye çalışmak ve yüksek dozda alkollü bulunmasına bağlı olarak büyük ve uzun bir araç olan tankere çok yaklaşmak ve dengesini bir anlık kaybetmek suretiyle, yeşil ışığın yanmasıyla hareket eden tankerin sağ arka kesimindeki üç tekerlekten ortadakinin çarpmasına maruz kaldığından % 80 oranında;

orta refüjde ışıkların 15 metre gerisine yaya geçidi yapan ve bakımı altında tutan Kurum veya Kuruluşun % 20 oranında kusurlu olduklarını; sürücünün tamamen kusursuz olduğunu rapor etmişlerdir.

Heyet ayrıca ceza dosyasında dayanak yapılan ve yukarıda özetlenen Bilirkişi ... ...'ın raporunu da irdelemiş; sırasıyla 1- olayın oluş şekli itibariyle kamyonun sol şeritte olması ile sonuç arasında illiyet bağının bulunmadığını, sağ şeritte olsa da oluşa göre aynı sonucun doğacağını, 2- KTK Yönetmeliği 137. maddesinde belirtilen, 'hareket etmeden önce aynalardan sağını-solunu kontrol' yükümlülüğünün 'duraklama' hali için söz konusu olduğunu;

oysa ki somut olayda 'durma' halinin olduğunu, bunda da yeniden hareket ederken aracı ve aracın etrafını kontrol yükümlülüğünün bulunmadığını, 3- olayda sürücü yeşil ışık yanınca hareket ettiğinden, KTK 52/1-b maddesinde düzenlenen aracın 'hızını, yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak' kuralının ihlal edilmediğini belirtmişlerdir.

Mahkeme, belirtilen heyetin görüşünün şekli olduğu, bu şekilde sürücüyü sorumlu olmaktan çıkarmanın adalete, hakkaniyete ve hukuka aykırı bir durum olacağı, heyetin yaklaşımının hakkı şekle mahkum etmek olduğu, dolayısıyla ceza dosyasında alınan rapora itibar edilmesi gerektiği; ayrıca sürücünün mahkumiyetine ilişkin kararın kesinleştiği ve ceza mahkemesindeki 'maddi sübutun' kendisi için bağlayıcı olduğu gerekçesiyle talepleri kısmen kabul etmiştir.

Yukarıda değinildiği gibi, olayın oluş şekli hakkında ihtilaf yoktur. Kusur dağılımı hakkında ise, özeti verilen iki ayrı rapordan yerel mahkemenin görüşüne başvurduğu heyetin raporu, gerekçeleri itibarıyle oluşa uygun ve isabetlidir. Yerel mahkemenin, ceza mahkemesinin kesinleşen kararının bağlayıcı olduğu yönündeki görüşü de hatalıdır. Zira ceza mahkemesinin kararı 'hükmün açıklanmasının geri bırakılması' şeklindedir. Bu türden kararlar temyizi kabil kararlardan değildir ve 5271 sayılı CMK 231/5 e göre "kurulan

hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder." Nitekim, denetim süresi içinde yeni bir suçun işlenmesi halinde hüküm açıklanmakta ve Yargıtay'a temyizi kabil hale gelmektedir. Dolayısıyla anılan karar 818 sayılı BK 53 e göre hukuk hakimi açısından bağlayıcı değildir.