Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/5061 K.2011/5452

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 25/10/2010 gününde verilen dilekçe ile tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11/01/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı temsilcisi tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Davacı, geçici köy korucusu olarak görevde geçirdiği sürenin ve 55 yaşını tamamladığının tespitini istemiştir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Dava dilekçesi ile dosya içeriğinden; davacının isteminin hizmet süresinin tespitine ilişkin olduğu; terör örgütü faaliyetleri nedeniyle 442 sayılı Köy Yasası'nın 74/2. maddesinde yer alan “Bakanlar Kurulunca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren sebeplere ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede ortaya çıkması veya her ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz hareketlerinin artması halinde, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile yeteri kadar geçici köy korucusu görevlendirilmesi kararlaştırılabilir.

Bu şekilde görevlendirilecek geçici köy korucusu sayısı 40.000 kişiyi geçemez. Bakanlar kurulu bu sayıyı yüzde elliye kadar artırmaya yetkilidir.

Görevlendirmeyi gerektiren hallerin ortadan kalkması durumunda veya idari zaruret hallerinde görevlendirmeye ilişkin aynı usul uygulanmak suretiyle geçici köy korucusu olarak yapılan görevlendirmelere son verilebilir.” biçimindeki düzenleme gereğince ataması yapılıp geçici köy korucusu olarak göreve başladığı anlaşılan davacının atama işleminin, 442 sayılı Köy Yasası'na göre tamamen idari usuller çerçevesinde ve idari işlemlerle yerine getirildiği, hizmet süresinin sonunda da aynı Yasa'nın Ek 16. maddesi gereğince, yine idari işlemle, ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır.

442 sayılı Köy Yasası'nın 74. maddesinde “Geçici köy korucusu olarak çalıştırılanlar bu çalışmalarından dolayı 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun uygulanmasında kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı...” sayılamayacakları belirtilerek, köy korucuları yönünden memurlara benzer özel düzenlemelere yer verildiğinden, davacı ile ... ve görev yeri olan Jandarma Genel Komutanlığı arasında hizmetin özelliği nedeniyle İş Yasası'nın 2. maddesinde tanımlanan iş ilişkisinden söz edilmeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Kural olarak adli yargı yerinde idareyi belirli yönde idari işlem yapmaya zorlayıcı karar verilemez. Davacı, geçici köy korucusu olarak görevde geçirdiği süre ile 55 yaşını tamamladığını tespit ettirerek, davalı idareyi belli doğrultuda idari işlem yapmaya zorlayıcı yönde bir karar verilmesini amaçladığına göre böyle bir uyuşmazlığın çözüm yeri adli yargı olmayıp 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası'nın 2. maddesi gereğince kamu hukuku kuralları içerisinde inceleme yapacak olan idari yargı yeridir.

Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, işin esası hakkında karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.