Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/5155 K.2012/6618

Davacı ... Bank A.Ş. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Sicil Müdürlüğü vd. aleyhine 08/08/2006 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 21/10/2010 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekilleri duruşmasız olarak incelenmesi de davacı vekili taraflarından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 17/04/2012 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan asil ... ve vekili Avukat ... ve davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili Avukat ... ve karşı taraftan davacı banka vekili Avukat ... geldiler.

Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

1-Davalı ...'in temyizi yönünden; dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin kısmen kabulüne dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde; dava dışı ..., ... vd. kardeşlerin, kardeşleri olan ...'a ipotek tesis ederek bankadan kredi alabilmesi için ...

Noterliği'nin 13/5/1997 tarih 4483 yevmiye nolu düzenleme şeklinde vekaletname verdiklerini, kardeş ...'ın ise aynı noterde 13/5/1997 tarih ve 4485 yevmiye nolu düzenleme şeklinde vekaletname ile dava dışı ...'a tevkil yetkisi verdiğini, tevkil yetkisine dayanarak tapu sicil müdürlüğünde 29/5/1997 tarih ve 1368 yevmiye nolu resmi senet ile dava dışı ... ve ...

Tekstil Sanayi Ticaret İthalat ve İhracat firması için davacı bankadan çekilen kredinin teminatını teşkil etmek üzere ipotek tesis edildiğini, vekaleti veren kardeşler tarafından ipoteğin fekki için davacı banka ve Tapu Sicil Müdürlüğü aleyhine açılan davada;

ipotek tesisi amacıyla verilen vekaletnamede şayet temsil edilenin borcu dışında başka birinin borcu için ipotek tesis edilecekse vekaletnamede açık yetkinin bulunması gerektiği vekaletname ve buna göre verilen tevkil vekaletnamesinde böyle bir açık yetki bulunmadığından ipoteğin fekkine dair verilen kararın yargısal denetimden geçerek kesinleştiğini,

ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla başlattığı icra takibinde ipotek ile teminat altına alınan alacak kadar zararı olduğunu belirterek usulüne göre vekaletname düzenlemeyen noteri ve vekaletname içeriğindeki yetkiyi denetlemeyerek kusurlu davranan tapu görevlilerinin eylemi nedeniyle tapu sicil müdürlüğünü dava ederek zararın ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, haksız ve yersiz açılan davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece; ipotek tesisi amacıyla verilen vekaletnamede temsil edilenin dışında başka birinin borcu için ipotek tesis edilecekse bu hususun vekaletnamede açık yetki ile belirtilmesi gerektiğini, düzenlenen vekaletname ve tevkil yetkisi veren vekaletnamesinin eksik olduğu, tapu görevlilerinin vekaletname içeriğindeki yetki ve bu yetkinin sınırlarını kontrol etmediklerinden sorumlu oldukları belirtilerek davacı bankanın da ipoteğin tarafı olması ve basiretli tacir gibi davranamaması nedeniyle bölüşük kusurunun olduğu benimsenerek istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dava; dava dışı ... ve ... Tekstil Sanayi Ticaret İthalat ve İhracat firması için davacı bankadan çekilen kredinin teminatını teşkil etmek üzere davacı yararına tesis edilen ipoteğin, ipotek tesisi için verilen vekaletname ve buna göre düzenlenen tevkil vekaletnamesinde; “temsil edilenin borcu dışında diğer bir kişinin borcu için ipotek tesisi edileceği” yönünde açık yetki bulunmadığından fekki nedeniyle uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; dava dışı ..., ... vd. kardeşlerin, kardeşleri olan ...'a ipotek tesis ederek bankadan kredi alabilmesi için ...

Noterliği'nin 13/5/1997 tarih 4483 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vekaletname verdikleri, kardeş ...'ın ise aynı noterde 13/5/1997 tarih ve 4485 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vekaletname ile dava dışı ...'a tevkil yetkisi verdiği, tevkil yetkisine dayanılarak Tapu Sicil Müdürlüğünde 29/5/1997 tarih ve 1368 yevmiye nolu resmi senet ile dava dışı ... ve ...

Tekstil Sanayi Ticaret İthalat ve İhracat firmasının davacı bankadan çektiği kredinin teminatını teşkil etmek üzere ipotek tesis edildiği; ancak, vekaleti veren kardeşler tarafından ipoteğin fekki için davacı banka ve Tapu Sicil Müdürlüğü aleyhine açılan davada;

ipotek tesisi amacıyla verilen vekaletnamede şayet temsil edilenin borcu dışında başka birinin borcu için ipotek tesis edilecekse vekaletnamede açık yetkinin bulunması gerektiği, vekaletname ve buna göre verilen tevkil vekaletnamesinde böyle bir açık yetki bulunmadığından ipoteğin fekkine dair verilen kararın yargısal denetimden geçerek kesinleştiği, davacı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla başlatılan icra takibinde bir kısım tahsilatların yapıldığı ancak takibin açık olup halen devam ettiği anlaşılmaktadır.

Dosya arasına giren ve davaya konu ipoteğin tesisine dayanak yapılan ... Noterliği'nin 13/5/1997 tarih 4483 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vekaletnamesi ile bu vekaletnameye göre aynı noterde düzenlenen ve dava dışı ...'a tevkil yetkisi veren 13/5/1997 tarih ve 4485 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki vekaletname incelendiğinde, temsil edilenin dışında başka birinin borcu için ipotek tesisi yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Noter olan davalı ..., vekaletname düzenlemek isteyenlerin beyanına göre vekaletname düzenlemiştir. Kaldı ki vekaletname düzenlenirken bu vekaletnamenin temsil edilenin borcu dışında başka birinin borcu için ipotek tesisi amacıyla kullanılacağı yönünde bir beyan olmadığı gibi, davalı noterin iradelerin dışında vekaletname düzenlediği yönünde bir iddia da bulunmamaktadır.

Şu halde, davaya konu zarar, vekaletnamenin davalı noter tarafından düzenlenmesinden değil, usulüne göre ve iradelere uygun olarak düzenlenen vekaletnamenin kapsadığı yetkiye uygun olarak kullanılmamasından kaynaklanmıştır. Tevkil vekaletnamesinde yer alan “lehine” ifadesinin ise sonuca etkili olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda adı geçen davalı noter ... yönünden davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kısmen sorumluluğuna karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalı Hazine'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

3-Davalı Hazine'nin diğer temyiz itirazlarına gelince;

a-Davacı tarafından başlatılan icra takibinde bir kısım tahsilatların yapıldığı anlaşılmaktadır. Şu halde davalının sorumluluğu bakımından yapılan bu tahsilatlar gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Bu hususun gözetilmemiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

b-Davacı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibi devam etmektedir. Şu durumda mükerrer tahsilata neden olmamak bakımından verilecek kararda tahsilde tekerrür kaydının düşülmesinde hukuki yarar bulunmaktadır. Bu hususun gözetilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.