Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/5911 K.2012/7668

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ...... ve diğeri aleyhine 28/09/2007 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 23/12/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 02/05/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY AÇIKLAMASI

Dava, gerçek malik veya tasarrufa ehil olmayanların sahte oldukları sonradan anlaşılan vekaletname veya nüfus hüviyet cüzdanı gibi belgelerle gerçek maliklerin haberi olmadan ......lerden araç satışı veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapmaları sonucu malı elinden çıkan iyi niyetli gerçek maliklerin veya gerçek maliklerden mal aldığını sanarak mal almış olan iyi niyetli kişilerin uğradıkları zararlardan dolayı ......ler aleyhine açmış oldukları tazminat davasıdır.

Dairemiz, uygulamalarında kusurlu sorumluluğu esas alarak ...... işlemine esas alınan sahte belgelerin iğfal kabiliyetinin olup olmamasına bakmakta, sahte belgelerin iğfal kabiliyetinin olması halinde ......i sorumlu tutmamakta, iğfal kabiliyetinin olmaması halinde ise, ......de işlem yaptıranların sahte işlemlerdeki katkı payı göz önüne alınarak B.K’nun 43 ve 44. maddeleri gereğince indirim uygulamak suretiyle ......i sorumlu tutmaktadır.

Dairemizin açıklanan uygulaması göz önüne alındığında uyuşmazlık, ......lerin araç satışlarından veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinden doğan zararlarda kusursuz olarak mı, yoksa kusurlu olarak mı sorumlu olacaklarından kaynaklanmaktadır.

Doğru olan sonuca ulaşabilmek için konuya ilişkin yasal düzenlemelerin irdelenmesi gerekir.

Araç satışlarının Karayolları Trafik Kanununun 20. maddesi ve 1512 Sayılı ......lik Kanununun 60/2. maddesi gereğince, Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmelerinin ise B.K’nun 213 ve 1512 sayılı ......lik Kanununun 60/3. maddesi gereğince ......lerce yapılması geçerlilik şartı olarak zorunludur.

1512 sayılı ......lik Kanununun; (1). maddesi gereğince “......lik bir kamu hizmetidir. ......ler hukuki güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek için belgelendirir.”

(72/3). maddesi gereğince “......, iş yaptıracak kişilerin kimlik, adres ve yeteneğini ve gerçek isteklerini tamamen öğrenmekle yükümlüdür.”

(82/1). maddesi gereğince “...... Kanunu hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.”

(82/2). maddesi gereğince “......ler tarafından düzenlenmiş olan hukuki işlemler sahteliği sabit olana kadar geçerlidir.”

(85). maddesi gereğince “......lerin tanzim ettiği tutanak, ......in ilgilisini tanıyıp tanımadığını, tanımıyorsa ilgilinin kişiliği hakkında ne yolda kanı sahibi olduğunu gösterir.”

(162/1). maddesi gereğince “stajyer, katip ve katip adayları tarafından yapılmış olsa dahi ......ler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludur.”

Günlük yaşamda genellikle bir kısım sahte kişiler çeşitli yollarla temin ettikleri sahte vekaletname veya sahte nüfus cüzdanı ile ......liklerde başkalarına ait araç veya gayrimenkulleri satmakta bunun sonucu olarak hiçbir şeyden habersiz malı elinden çıkan gerçek malik veya ......in gerçek malik veya geçerli vekil olarak kabul edip işlem yaptığı kişiden gerçek malikten alıyormuş gibi ......e inanarak iyi niyetle satın alan ancak, daha sonra işlemin sahte olduğunun anlaşılması üzerine satın aldığı mal elinden çıkan alıcı zarar görmekte ve zararlarından dolayı işlemi yapan ......lere karşı tazminat davası açmaktadır.

Araç satışları ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin geçerli ve intikali sağlayıcı olabilmesi için yukarıdaki yasal düzenlemeler karşısında ......lerce yapılması zorunlu olduğu ve ......inde işlem yaparken yine yukarıdaki yasal düzenlemelerde belirtildiği gibi işlem yaptıran kişilerin (alıcı ve satıcının) kimliklerini ve isteklerini tamamen ve doğru olarak öğrenmekle yükümlü olması,

......lik işleminin hatalı ve eksik yapılmasından dolayı ......lerin hukuki sorumluluklarının kabul edilmesi göz önüne alındığında Türk Medeni Kanununun 1007. maddesinde düzenlendiği gibi, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan devlet nasıl ki kusursuz sorumlu tutuluyorsa, sadece ......ler tarafından resmi şekilde yapılması zorunlu olan araç satışı ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi yapılmasından kaynaklanan zararlardan dolayı da 1512 sayılı ......lik Kanununun (162/1). maddesindeki ......lerin hukuki sorumluluğunun da kusursuz sorumluluk olması gerekir.

./.. -3- 2011/5911-2012/7668

Zira, ......in sahte belgeler ile işlem yapması, gerçek maliki iyi tespit etmemesi, hatalı ve eksik işlemdir. Diğer bir deyişle ...... sahte belgeler ile işlem yapmasa ne gerçek malik yönünden ve ne de ......e güvenerek gerçek malikten satın alıyormuş gibi satın alan kişi yönünden bir zarar doğmayacaktır.

Bu zararın meydana gelmesinde hiçbir şeyden haberi olmamasına rağmen malı elinden çıkan ne gerçek malikin ve ne de ......e güvenerek malı satın alan iyi niyetli kişinin bu zararın meydana gelmesinde hiçbir kusuru yoktur.

Gerçek malik ve iyi niyetli alıcı yönünden meydana gelen zarardan dolayı tek sorumlu ......dir. ......in işlemi yaparken sahtecilik nedeniyle aldatılmasının, belgelerin iğfal kabiliyetinin olup olmamasının, zarar gören gerçek malik veya iyi niyetli alıcı yönünden hiçbir etkisi yoktur.

Bu hususlar ...... tarafından sahtecilik yapanlara karşı açılacak rücu davasında veya sahtecilik işleminde katkılarının olması halinde gerçek malik ve kötü niyetli alıcı yönünden ileri sürülebilir ve davaya etkisi olabilir. ......in hatalı işlemi sonucu malı elinden çıkan gerçek malikin veya iyi niyetli alıcının zararlarından dolayı ......in sorumluluğunu azaltmak veya gerçek malik ile iyi niyetli alıcıyı ...... haricinde tanımadıkları kişilere muhatap etmek özellikle ......lik Kanununa, hukukun genel prensiplerine ve hakkaniyete aykırıdır.

Sonuç olarak; araç satışı ile Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin düzenlenmesinde satış ve intikalin geçerli olabilmesi için ......lerin yasa gereğince tek yetkili ve sorumlu olmaları, ......lerin işlemi yaparken ilgililerin kimlik ve gerçek isteklerini tamamen öğrenmekle yükümlü olmalarına rağmen hatalı olarak sahte belgelerin kullanılması nedeniyle (belgelerin iğfal kabiliyetinin olup olmaması önemli değil) gerçek malik yerine sahte satıcıların işlemi nedeniyle gerçek malikin haberi ve katkısı olmadan gerçek malikin malını ......lik işlemi ile satması halinde gerçek malikin ve ......e güvenerek mali satın alan iyi niyetli kişinin doğmuş

olan zararlarından dolayı ......in gerçek malik ve iyi niyetli alıcıya karşı ......lik Kanununun (162/1). maddesindeki sorumluluğu kusursuz sorumluluktur.

......in sahtecilik yapanlara karşı rücu davası açma hakkı saklı kalmak kaydı ile gerçek malik ile iyi niyetli alıcının uğradığı zararları ...... ödemekle yükümlüdür. Sayın çoğunluğun aksi yöndeki düşüncelerine katılmıyorum.02/05/2012