Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2011/7656 K.2011/8359

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 22/02/2011 gün ve 2009/14493-2011/1730 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer karar düzeltme itirazlarına gelince; dava, aidat alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş, davalının temyizi üzerine karar dairece onanmıştır. Bu defa davalının karar düzeltme istemi üzerine dosya yeniden incelenmiştir.

Davacı, Milli Prodüktive Merkezi, 17/04/1965 gününde yürürlüğe giren 580 sayılı Yasa ile kurulmuş bir kamu kurumu olduğunu, yasanın 13. Maddesi gereğince davalı bankanın aidat ödemek zorunda olduğunu, davalı bankanın 2003 yılı bilanço kârını bildirmeden buna karşılık ödemesi gereken 2003 yılı bilanço kârının %1'i olarak 30/06/2004 gününde davacının banka hesabına bir miktar ödeme yaptığını, ancak 2003 yılı gerçek bilanço kârını bildirmemesi nedeniyle ödenen miktarın gerçek aidat miktarı olup olmadığının belli olmadığını bildirerek 2003 yılı bilanço kârı üzerinden hesaplanacak davalının ödediği miktar dışında kalan 2004 yılı bakiye aidatı ile 2004 yılı bilanço kârı üzerinden hesaplanacak 2005 yılı aidatının ve bunların gecikme cezalarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı banka cevabında, 25/11/2000 gününde yürürlüğe gerin 4603 sayılı Yasa'ya bağlı bir banka olduğunu, anılan bu yasa ile 2000 yılından itibaren Kamu İktisadi Teşebbüsü olma niteliğinin kaldırıldığını, davacının isteminin dayanağı olan 580 sayılı Kanun'un13/c maddesinin 31/07/2004 gününde yürürlüğe giren 5230 sayılı Yasa'nın 10. Maddesi ile değiştirildiğini buna göre davalının aidat ödeme yükümlülüğünün sona erdiğini en son 30/06/2004'de aidat ödediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının 2003 yılı bilanço kârı üzerinden ödemesi gereken 2004 yılı bakiye aidatı ile bunun (%10) gecikme zammını ve 31/07/2004 gününe kadar ki bilanço kârı üzerinden hesaplanan 2005 aidatı ile onun gecikme zammının ödetilmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davalı bankanın 2004/2005 yıllarına ait aidatları ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde öncelikle 580 sayılı Kanun'un davacı kurumun gelirlerini düzenleyen 13/C maddesinin dikkate alınması gerekmektedir.

Anılan maddenin ilk biçiminde "...İktisadi Devlet Teşekküllerinin idare ve murakabesi hakkında kanuna tabi teşekkül ve ortaklıklarla bakanlıkların teftiş ve murakabesi hakkındaki kanuna tabi teşekkül ve ortaklıklarla bakanlıkların teftiş ve denetlenmesi altındaki birlik, kurum ve ofislerin katma bütçeli dairelerin her yıl bütçelerine koyacakları 5.000,00 lira kesin aidat ile bir evvelki yılın bilançosuna göre tahakkuk eden safi kârlarının binde birine tekabül eden orantılı aidatlar.." davacının gelirleri arasında sayılmıştır.

Aynı maddenin son bendinde "...zamanında ödenmeyen gelirler %10 zamla tahsil olunur" biçimindeki düzenlemeye yer verilmiştir. 580 sayılı Yasa'nın 13/c maddesine 31/07/2004 tarihinde yürürlüğe giren 5230 sayılı Yasa'nın10. Maddesi ile "4603 sayılı Kanuna tabi bankalar hariç" ibaresi eklenmiş ve böylece 4603 sayılı kanun kapsamında olan davalı bankanın aidat ödeme yükümlülüğü 31/07/2004 tarihinde kaldırılmıştır.

Açıklanan yasal düzenlemelere göre davalı bankanın, davacı kuruma 580 sayılı Yasa'nın 13/c maddesi uyarınca aidat ödeme yükümlülüğü 5230 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 31/07/2004 gününe kadar devam etmektedir.

Dosya kapsamına göre davalının 2003 yılı bilanço kârını bildirmeden 30/06/2004 gününde 2004 yılı aidatı için bir miktar ödeme yaptığı anlaşıldığına göre 2003 yılı bilanço net karı üzerinden hesaplanacak olan 01/01/2004-31/07/2004 tarihleri arasındaki 7 aylık süreye ilişkin aidat isteme hakkı olduğu kabul edilmeli, hesaplanacak aidat miktarından davalının 30/06/2004 gününde ödediği miktar düşülmeli, kalan kısım ile ona işleyecek gecikme zammına hükmedilmelidir.

Mahkemenin bu yönü gözetmeden 2004 yılı aidatının tamamı ile 31/07/2004 gününe kadar ki bilanço kârı üzerinden hesaplanan 2005 yılı aidatı ve bunların gecikme zamlarının ödetilmesine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir ise de karar dairece onanmış bulunduğundan davalının karar düzeltme isteminin HUMK'nun 440/442. maddeleri uyarınca kabulü ile onama ilamının kaldırılarak kararın bozulması gerekmiştir.