Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/14925 K.2013/13777

Davacı ... vekili Avukat ...tarafından, davalı ... aleyhine 26/07/2004 gününde verilen dilekçe ile rücuan tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18/04/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine, davacının askerlik görevini yaptığı sırada yine askerlik görevini yapmakta olan er... taksirle yaralanmasına neden olmasından dolayı, ... sayılı kanun gereğince ödenen miktarın rucuan tahsili için dava açılmıştır.

a-Davacının nakdi tazminat ödemesini gerektiren haksız eylem 15/01/2002 günü gerçekleşmiş, davacı idare ise daha sonra alınan 16/10/2002 ve 12/02/2004 tarihli Nakdi Tazminat Komisyonu kararları ile 2330 sayılı Yasa gereğince yaralanana nakdi tazminat ödemiştir. Haksız eylem nedeniyle oluşan zarar olay gününde gerçekleşmiş olduğundan, haksız eylem sorumlusunun sorumlu tutulacağı tazminat tutarı da olay günündeki verilere göre belirlenmelidir.

2330 sayılı Yasa'nın 3. maddesinde yaralanan görevlilere ödenecek tazminatın karar günündeki en yüksek devlet memuru aylığı esas alınarak hesaplanacağı belirtilmekte ise de, buna göre hesaplanıp ödenen nakdi tazminatın tamamı haksız eylem sorumlusuna rücu edilemez. Davacı idarenin, haksız eylem sorumlusundan kaynaklanmayan nedenlerle daha geç nakdi tazminat ödemesi, bu yüzden artan tazminat tutarından haksız eylem sorumlusunun sorumlu tutulmasını gerektirmez.

Mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davalının sorumluluğunun olay günündeki verilere ve bu bağlamda olay günündeki katsayılara göre belirlenmesi gerekirken, ödeme gününde yürürlükte bulunan katsayılara göre hesaplanan tutar üzerinden istemin kabul edilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

b-Yine; dava, askerlik hizmeti dolayısıyla verilen zarar nedenine dayalıdır.

Rücunun amacı, birlikte sorumlular arasında hakkaniyete göre denge kurmaktır. BK’nun 50. maddesi, hakimin takdirini temel almıştır. Anılan madde buyruğuna göre, ilgililerin birbirlerine karşı rücu hakları olup olmadığını ve varsa kapsamını hakim takdir edecektir. Bu madde, her ne kadar birden çok kimselerin ortak kusurlarıyla zarar oluşturmalarını düzenlemiş ise de onu izleyen 51. maddedeki birden çok kişilerin değişik hukuksal nedenlerden sorumluluğunda da belirtilen kural geçerlidir. Öyleyse, çok tipli teselsülde de hakim, rücu kapsamını takdir durumundadır.

...

Kusur, kapsam belirlemede etkin ise de hakkaniyet de onunla birlikte değerlendirilmesi gereken önemli ögelerdendir. Davalı, Anayasa’nın 72. maddesi gereği, hakkı olan askerlik görevi sırasında kusuru ile zarara yol açmıştır. Davalının bu hizmetin karşılığında ücret almaması ve bu hizmetin anayasal bir görev niteliğinde olması,...eri eğitme kusuru nedeniyle, tazminatın tamamından sorumlu tutulması, hakkaniyet ögesinin kapsam belirlemede dikkate alınmamış olunması sonucunu doğurur. Şu durumda, anılan öge değerlendirmeye katılarak yukarıda “a” bendine göre belirlenen tazminattan belirli bir indirim yapılması gereklidir. Mahkemece açıklanan yönün gözetilmemesi de doğru olmadığından karar bu nedenle de bozulmalıdır.