Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/15621 K.2013/16535

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 16/06/2010, 28/06/2010 gününde verilen dilekçeler ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 19/04/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi taraflar vekillerince süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, ürün zararından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı, kendisinin şeker pancarı ve ay çekirdeği tarımı yaptığı hazineye ait taşınmazda, ekili tarım arazisini davalının traktörle sürmek suretiyle ürününe zarar verdiğini beyanla, uğranılan zararın ve mahrum kalınan karın davalıdan tazminini talep etmiştir.

Davalı, davaya konu taşınmazda davacının mülkiyet ya da yasal başka bir hakkı bulunmadığını taşınmazın mera vasfında olduğunu, dolayısıyla bu yerde oluşan zararı ve mahrum kalınan karı isteme hak ve yetkisinin olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece alınan bilirkişi raporları esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davaya konu taşınmazın mera vasfında taşınmaz olduğu, anlaşılmaktadır. Mer'a, yaylak ve kışlaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır, bu yerlerin kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Lehlerine tahsis edilen köy veya belediyenin söz konusu yerler üzerinde mülkiyet hakkı bulunmayıp buralarda oturan ahali mer'a, yaylak ve kışlaktan istifade eder.

Sonuç olarak, mer'alar mülkiyet yönünden Hazineye intifa yönünden belediye veya köy kamu tüzelkişiliğine ait olup bu gibi yerler üzerinde devlete kuru mülkiyet hakkı tanınmıştır. Orta malı niteliğinde olan mer'alar kamu malıdır. Devlet mer'a tahsis cihetini keyfi şekilde değiştiremez. Köye tahsis edilmiş mer'ayı başka köye kiraya veremeyeceği gibi hak sahibi köyden kira bedeli de isteyemez.

Bu durumda, davacının mülkiyet ya da tarım arazisi olarak kullanma hakkına sahip olmadığı bu taşınmaz üzerinde tarımsal faaliyette bulunması TKC 154. maddesi gereği suç olup, suç sayılan eylem nedeniyle tazminat talep etme hakkı yoktur. Açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.