Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/17941 K.2013/17690

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... vdl. aleyhine 15/03/2011 gününde verilen dilekçe ile basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 04/07/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Dava konusu haberler, .... ve .... gazetelerinin 01/03/2011 günlü sayılarında yayınlanmıştır. “.... .... .....” başlıkları ile verilen haberlerde özetle, ....Şti.'nin kurucusu ....'ın ölümünden sonra resmi nikahlı eşi ve çocukları tarafından 29 yıl birlikte yaşadığı davacı aleyhinde açılan muvazaa nedenine dayalı davaların anlatıldığı, tarafların iddia ve savunmalarına yer verildiği görülmüştür.

Davacı, dava konusu haberlerde hakkında küçük düşürücü sıfatların kullanıldığı, menfaat karşılığı ilişki yaşayan bir kişi olarak tanıtıldığını iddia ederek kişilik haklarının saldırıya uğraması nedeni ile manevi tazminat ödetilmesini istemiştir.

Davalılar, haberin tümünün gerçek olduğunu, adli mercilere intikal eden olay ve iddialara uygun olarak verildiğini, okuyucunun ilgisini çekmek için çarpıcı başlıklar kullanıldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, haber içeriklerinde davacıyı küçük düşürücü ifadelerin bulunması nedeni ile istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel

durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Dava konusu haberlerde anlatılan olaylar, adli nitelikte belgelerden elde edilmiş bilgilerden ibarettir. Esasen taraflar arasında bu konuda ihtilaf bulunmamakta olup davacı da habere konu edilen mahkeme dosyaların varlığını inkar etmemiştir. Ancak haberin veriliş biçiminde kendisi hakkında küçük düşürücü ifadeler kullanıldığını iddia etmiş ise de, gazetecilik tekniği gereği adli bir olayın haber haline getirilip okuyucunun ilgisini çekecek nitelikte verilmesi için başlığın çarpıcı kullanılabileceği, bunun dışında, davacının savunmalarının da haber içeriğinde yer aldığı, bütün itibari ile haberlerin görünür gerçekliği haiz, basının haber verme, toplumun haber alma hakkı kapsamında kalıp davacının kişilik haklarına bir saldırı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Şu durumda, demokratik toplum tarafından meşru sayılabilecek nitelikte, basın özgürlüğüne getirilmesi gereken bir sınırlamanın gerekli olmadığı, davacının kişilik haklarına bir saldırı bulunmadığı sonucuna varılarak istemin tümden reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.