Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/2640 K.2013/6789

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vdl. aleyhine 03/03/2010 gününde verilen dilekçeler ile ... yoluyla kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 25/10/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava ve birleşen dava, ... yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, davaya konu ... Gazetesi'nin 05.02.2010 tarihli nüshasında, davalı ... tarafından kaleme alınan köşe yazısında, ... Ticaret Odası'nca düzenlenen bir seminerde yaptığı konuşmada sarf etmediği sözler üzerinden kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu belirterek; yine birleşen dava dilekçesinde ise, aynı gazetenin aynı nüshasında davalı muhabir ... tarafından hazırlanan "...'ya Farklı Yaklaşım" başlığı ile verilen haberde gerçeğe aykırı olarak, ... Ticaret Odası'nca düzenlenen bir seminerde yaptığı konuşmada sarf etmediği sözler üzerinden kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu beyanla, kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Davalılar, haberin ve köşe yazısının görünür gerçekliğe uygun olduğunu, güncellik, kamu yararı ve özle biçim arasındaki denge yönünden de ... özgürlüğü kapsamında olup, eleştiri sınırlarının aşılmadığını, yayının, söz konusu toplantıda dağıtılan ve davalının kendi yaptığı makale şeklindeki bir çalışmaya dayandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davaya konu edilen köşe yazısı bir bütün olarak incelendiğinde. “Her İşe Dini Karıştırmasak Çok İyi Olacak” başlığı altında “…...öre Kuran'daki el-mu'minun suresinin 19. ayeti ile yaradanımız ....'nun insanlık için gerekli olduğuna işaret buyurmuş... nun düzenlediği Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ile ilgili seminerde konuşan...'yla ilgili tartışmalara islami yaklaşımda bulunmuş.

Kuran'dan alınan ayetlerden yola çıkarak ....'lu ürünlere karşı gelmenin doğru olmadığını ileri sürmüş…” şeklinde ve "Dini, Politikaya Alet Etmeyelim" alt başlığı altında “…Kuran'ın belli ayetlerinin, günlük tartışmalarda savunulan görüşleri güçlendirmek için kullanılması yanlıştır…Bu yapılmaya kalkılırsa, kafalar karışır. Daha tehlikelisi, din bilimin önüne geçer. Bilimin özgürlüğü yok olur...

Bu konudaki gerçekleri de sure okuyarak değil, bilimsel araştırmaların sonuçlarına bakarak öğrenme şansına sahibiz.” biçimindeki ifadelere yer verildiği anlaşılmaktadır.

Birleşen davaya konu edilen ve asıl dava konusu köşe yazısı ile aynı sayfada yayımlanan “...'ya Farklı Yaklaşım” başlıklı haberde ise “... tartışmalarına Kuran'daki ayetlerle katıldı... ..'ların üretimi konusuyla ilgili olarak Kur'an-ı Kerim'de 100'e yakın ayetin bulunduğunu söyledi... ...'ya ilişkin Müslüman,.... 3 bilim adamının yaptığı ortak bir bilimsel çalışmaya atıfta bulunan ... lehte ve aleyhte görüşlerin, örnek verdiği 19 ayette olduğu gibi ortak bir noktada buluşabildiğine işaret etti...” biçimindeki ifadelere yer verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğinden; davacının, davaya konu yayınlarda geçen toplantıda yaptığı konuşmasında, dinle ilgili herhangi bir argümandan bahsetmediği, üç semavi dinin mensubu olan bilim insanlarınca düzenlendiği ileri sürülen çalışmaya da herhangi bir atıfta bulunmadığı anlaşılmaktadır. Şu halde gerçeğe aykırı yapılan yayın nedeniyle davacının kişilik haklarının zedelendiği kabul edilmelidir. Yerel Mahkemece oluşa ve yayınların veriliş biçimine göre uygun bir manevi tazminata karar verilmesi gerekirken dosya içeriğine uymayan gerekçe ile yazılı şekilde istemin tümden reddine karar verilmiş olması doğru değildir. Bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

... Hukukunun en temel ilkesine göre "... özgürdür." Modern ve demokratik dünyada ... özgürlüğü devletlerin ve toplumların en benimsenmiş ve en vazgeçilmez kurallarından biridir. Bunun böyle olmasının asıl nedeni ...ın kamusal hizmet görmesidir. ...ın kamusal hizmeti özellikle kamusal tasarruflar, devlet yönetimi ve her türlü güncel olayların toplum yararına takip edilmesi, diğer ifadeyle toplumsal denetimin (sivil denetimin) ... vasıtasıyla gerçekleştiriliyor olmasıdır.

Bu anlamda ...ın işlevi haber verme hak ve görevi, eleştiri ve değerlendirme hakkından ibarettir. ... fiziki, sosyal ve duygusal kişilik değerleri, özel hayatın gizlilik bölümüne saldırı olmaması kaydıyla, güncel olayları toplumun genel menfaatine ve saydığımız kişilik değerlerine hukuk sınırları içinde kalan ifadelerle eleştirel olarak yaklaşmalıdır. ...ın sınır ihlali ise kişilik hakkının ağır veya hafif zedelenmesi şeklinde gerçekleşebilir.

Bazen ihlaller olmasına rağmen toplumun menfaati açısından hukuka uygunluk da söz konusu olabilir. Böyle hallerde de saldırı gerçekleşmez.

Kamu görevlisi kamusal tartışmaya katılmıştır. Bu nedenle ...ın eleştirilerine katlanmak zorundadır. Yazı tartışma eleştiri sınırlarındadır. Çoğunluğun görüşüne bu nedenle katılmıyorum. 11/04/2013