Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/3015 K.2012/5940

Davacı ... vekili Avukat ...... tarafından, davalılar ... vd. aleyhine 16/02/2011 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 29/12/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı, davalı şirkete ait ...... Gazetesi'nin 19.02.2010 tarihli sayısında " ...... sanıkları ile buluşmadan ......'ya " ve " ...... Sanığı ...... ...... ile olan ilişkilerini anlatıyor, ......'da işi ...... halleder " başlıklı yayınlarda; ...... sanığı ...... ile olan yemek çıkışı fotoğrafı, ......'ın ajandasındaki not ve bazı ...... sanıkları ile...... Toplantılarına katılması konu edilerek, sanıkları himaye amacı ile ...... üyeliği görevinde icraat yaptığı ima edilmek suretiyle kişilik haklarına ağır saldırıda bulunulduğunu ileri sürerek davalıların manevi tazminatla sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalılar, yazının basının haber verme hak ve yükümlülüğü gereğince, basın özgürlüğü ve hukuka uygunluk sınırları içinde olduğunu davanın reddini savunmuşlardır.

Yerel mahkemece yayının görünürdeki gerçeğe, hatta somut gerçeğe de uygun olduğu, davalılarca savunulan, dava konusu haberin dayandırıldığı gazetede yayınlanan yemek çıkışı çekilen fotoğrafla, ......'ın not defterinden alınan ve yasal delil olabileceği tartışmaya açık notların, ayrıca 2009 yaz kararnamesine ilişkin ...... toplantı tutanaklarının, haberde ima edilen davacının ...... sanıklarını koruma amaçlı yargıdaki örgütlenme olarak nitelendirilen eylemlerini kanıtlamaktan uzak olduğu, haberde öz biçim dengesinin davacı aleyhine bozulduğu, bu haliyle davacının kişilik haklarını ihlal edici mahiyette olduğu gerekçesiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır.

Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir.

Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Davaya konu olayda; davaya konusu yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının basına yansıyan fotoğraflarına da yer verilmek suretiyle, kamuoyunda ...... davası olarak bilinen davada yargılanan kimi sanıklarla çekilmiş fotoğrafları ve kamuoyuna kararname krizi olarak yansıyan olaya ilişkin haberlerin eleştirel biçimde kaleme alındığı, yazının dava açılmadan kısa süre önce vefat ettiği anlaşılan ve ...... sanığı olduğu bildirilen ......

Bakanlığı emekli müşaviri ......'ın 3. ...... iddianamesi eklerinde bulunan not defteri ve iletişim tespit tutanakları içeriğinden bahsedilerek hazırlandığı, bu itibarla davacı hakkındaki haberin görünür gerçeğe uygun olduğu, yargılama sonunda iddiaların doğru çıkmamasının yayın tarihindeki görünürdeki gerçekliği ortadan kaldırmayacağı ve davalıların da haber nedeniyle sorumlu tutulamayacağı kabul edilmelidir.

Güncel bir konuya ilişkin, düşünsel bağlılığın korunduğu yazıda, çatışan yararlar dengesinin davacı aleyhine bozulmadığı ve davalı yönünden de hukuka uygunluk nedeninin gerçekleştiği benimsenmelidir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalılarnın manevi tazminat ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.09/04/2012