Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2012/3733 K.2012/6062

Taraflar arasındaki olağanüstü kongre kararı verilmesi davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 05/10/2011 gün ve 2011/6910-2011/10090 sayılı ilamıyla temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Süresi içinde davalı temsilcisi ... tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, olağanüstü ...... kongresi yapılmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş, davalının temyizi üzerine Dairemizce ''...... Partiler Kanunu 21. maddesi uyarınca kararın kesin nitelikli olduğu'' gerekçesiyle temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, davalı kararın düzeltilmesini istemiştir.

Davacılar,......... tüzüğüne göre usulüne uygun olarak 16.01.2010 tarihinde yapılan ......si Olağan Kongresinde seçilen 45 kişilik kongre delegelerinden salt çoğunluğunu teşkil eden 25 kongre delegesinin ...... yönetimi ve daha sonra il yönetiminden noter kanalıyla seçim gündemli olağanüstü kongre yapılmasını talep etmelerine ve yine parti tüzüğü uyarınca olağanüstü kongre yapılmak üzere delegelerin toplantıya çağırılmaları gerekmesine rağmen, aradan geçen 45 günlük sürede kongre delegelerinin toplantıya çağırılmadığını, olağanüstü kongre yapılmasını sağlamak için mahkemeye başvurmak zorunda kaldıklarını bildirerek ...... ......

Başkanlığı'nın olağanüstü kongresinin yapılmasına karar verilmesini, parti tüzük ve yönetmeliğine uygun bir kongre tarihi saptanırken ekli gündem uyarınca seçim koşulunun konulmasını istemiştir.

Davalı, olağanüstü kongreye gidilmesi için gereken salt çoğunluk sağlanmadığını, parti tüzüğüne göre kongre delege sayısının 50'den az olamayacağını, salt çoğunluk bakımından da fiili delege sayısı olan 45 değil, 50 delege sayısının esas alınması gerektiğini, ayrıca parti içi müracaat yolları tüketilmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, davanın kabulü ile ...... ...... Başkanlığı Olağanüstü Kongresi'nin 29.04.2011 günü saat 13.00'de yapılmasına karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, 14-15-16 Kasım 2009 tarihlerinde ......sinde ...... ...... kongre delege seçimleri yapıldığı,...... Kurulu Başkanlığı'nca yapılan inceleme sonucu 45 kişilik delege listesinin onaylandığı, delege sayısının 50'den az olamayacağına ilişkin yapılan itirazın da 09.01.2010 tarihli kararı ile reddedildiği, 16.01.2010 tarihinde ......si ...... Olağan Kongresinin yapıldığı,......

Kurulu kararı ile 45 delege üzerinden listenin kesinleştiği, dava konusunun ise 2820 sayılı ......

Partiler Kanunu'nun 21. maddesi kapsamında ...... kongre üyelerinin seçimi sürecinde seçim hakimince verilen bir karara ilişkin olmayıp, seçim süreci tamamlanıp kesinleştikten sonra parti tüzüğü ve yönetmeliği uyarınca şartları oluşmasına rağmen olağanüstü kongre talepleri parti organlarınca yerine getirilmediğinden, mahkemece seçim gündemli olağanüstü kongre yapılmasına karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

2820 sayılı ...... Partiler Kanunu'nda parti ...... olağanüstü kongresinin nasıl yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, anılan Yasa'nın 121. maddesinde Türk Medeni Kanunu'nun ve Dernekler Kanunu'nun bu kanuna aykırı olmayan hükümlerinin ...... partilerin her kademedeki kongreleri için de uygulanacağı belirtilmiştir. 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nda ...... teşkilatının genel kurulunun nasıl yapılcağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Türk Medeni Kanunu'nun Dernekler ile ilgili bölümünde olağanüstü kongreyi düzenleyen 75. maddesinde ise: "Genel kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toptantıya çağrılır. Yönetim Kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine, sulh hakimi üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir" biçiminde düzenleme mevcuttur.

Dava konusu olayda Medeni Yasa'nın birinci kitabı içerisinde yer alan 75. maddenin uygulanması gerektiğinden eldeki davaya sulh hukuk mahkemesinde bakılması gerekir. Görev hususu kamu düzeni ile ilgili olup taraflar ileri sürmese bile re’sen her aşamada göz önüne alınması gerekir.

1086 sayılı HUMK 7/3 maddesine göre görev yönünden bozma yapılamayacak ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda böyle bir hüküm bulunmadığından ve yürürlüğe girmesinden itibaren derhal uygulanacağından dava konusu olayda sulh hukuk mahkemesi görevlidir.

Yerel mahkemece, açıklanan yönler gözetilerek, mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekir. Ancak daha önce dairemizce temyiz dilekçesinin reddine karar verildiğinden davalının karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulması gerekmiştir.