Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/15091 K.2013/17759

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar....Gazetecilik Sanayi ve Tic. A.Ş. vdl aleyhine 18/03/2010 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 20/12/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı....Gazetecilik Sanayi ve Tic. A.Ş. ve davalı ... Tüzel vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Davalı ...'in temyizi yönünden; mahkemece verilen ilk karar yalnızca davalı....Gazetecilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmiş ve yalnız bu davalı yararına bozulmuş, diğer davalılar yönünden ise kesinleşmiştir. Her ne kadar mahkemece verilen sonraki kararda usuli kazanılmış hak ilkesi ihlal edilerek ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden de ilk kararda hüküm altına alınan tazminatın 6000 TL'ye indirilmesine karar verilmesi doğru olmamış ise de; bu konuda davacının temyizi bulunmadığından, bu husus bozma nedeni yapılmamış ve davalı ...'in temyiz itirazlarının da reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2- Davalı....Gazetecilik San. ve Tic. A.Ş.'nin temyizi yönünden; dava, basın yoluyla kişilik haklarının ihlali nedenine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı....Gazetecilik San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, "Gazetecilerin paralı ajanlık kavgası" başlığı ve ".... Gazetesi yazarı ve....'ın eski Genel Yayın Yönetmeni ...: Ajan gazeteciler, yazılarıyla karakter suikastı yaparlar" alt başlığı ile ilk sayfadan verilen ve ayrıntısı iç sayfada yer alan röportaj biçimindeki dava konusu yayında, tecrübeli bir gazeteci olan davalı ...'ın medya çalışanlarının geçmişte ordu ve istihbarat kurumu ile siyasetçilerle olan ilişkilerinden bahsettiği;

tanınmış iki gazetecinin Milli İstihbarat Teşkilatı ile ilişkilerinin bilindiğini, ajan gazetecilerin sayısının basında çok fazla olduğunu, yine meşhur bir gazetecinin ulusal bir gazetenin ... bürosunda ikinci adam olarak çalışırken, esas işinin açığa çıktığını ve gazeteden ayrılarak gerçek işine geri döndüğünü, ....'in....Bölge Müdürü olduğunu anlattığı ve soru üzerine "bu ajan gazeteciler karakter suikastı yaparlar.

İstihbarat kurumları, onlara şu adamı yıpratın der ve onlar da suçlayıcı ve çarpıtma haber ve yazılarıyla yıpratırlar. Biz .... Grubu'nda ajan gazeteci var mıydı, varsa kimlerdi bilmiyorduk. Bir tek ...'ı biliyorduk..." şeklinde röportajın devam ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin, davanın kısmen kabulüne ilişkin önceki kararı, daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmesi gereği ile bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karşın gereği yerine getirilmemiş, eylemli direnme şeklinde değerlendirilebilecek bir karar verilmiştir.

Dava konusu yayında, davacının açıkça ismi verilmek suretiyle istihbarat kurumları adına çalıştığı kastedilerek "ajan gazeteci" olarak nitelendirilmesi ve bu iddianın somut delillerle ortaya konulamaması dikkate alındığında, davacının kişilik haklarının ihlal edildiği kabul edilmelidir. Fakat davacının kişilik haklarına yönelik bu saldırı karşısında belirlenecek olan hukuki yaptırımın, saldırının boyutu ile orantılı ve makul ölçüde olması gerekir.

AİHM bazı kararlarında, sadece ihlal tespitinin de “Hakkaniyete Uygun Tatmin” için yeterli olduğu düşüncesindedir. Mahkemenin tazminat istemlerinin değerlendirmesinde kullandığı genel prensip, ‘Makullük’ (Equitable basis) kıstasıdır ve mahkemeye göre istemler miktar ve içerik olarak makul olmalıdır.

Dolayısıyla mahkeme kendisini başvurucular için bir zenginleştirme makamı olarak görmemekte, istenen ve hükmedilen tazminat miktarının güdülen amaçla orantılı olup olmadığını denetlemektedir. Bu kapsamda, yerel mahkemece hükmedilen miktar, gerek Dairemiz gerekse AİHM kararları nazara alındığında yine fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Davaya konu edilen yazı bir röpörtajdır. Röpörtajda gazetecilik mesleği açısından öz eleştiriler yapılmaktadır. Öncelikle bu açıdan incelendiğinde genel içerikli bir röpörtaj ile davalıya saldırılmamakta olduğu görülebilmektedir. Neticede bu genel değerlendirmede somutlaşmış bir hedef-saldırı konusu yoktur.

İkinci olarak "ajanlık" kelimesi-sözcüğü bir istihbarat servisine çalışma olarak değerlendirilemez. Ajan gazetecilik anlamında da görevli demektir. Ve "ajanlık" niteliği itibariyle merak ve iz sürmeyi içinde barındırır. Bu ise gerçek gazeteciliğin araştırmacılık yönüdür. Böyle nitelendirmede herhangi bir tazminat sorumluluğu doğmaz.

Üçüncü olarak davalı ajan tiplemesi ile davacıya herhangi bir istihbarat veya terör veya çete ajanlığıyla suçlamamaktadır. Demek ki kastedilen henüz gazeteci-araştırmacı ajanlıktır. Bu itibarla saldırı şartları gerçekleşmemiştir. Bu nedenle çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 14/11/2013