Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/16616 K.2014/10696

Davacı S.. S.. vekili Avukat S. B.. tarafından, davalı ... Belde Gıda Kül. Sos. Sanatsal Etkin San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 06/06/2012 gününde verilen dilekçe ile vekalet ücreti alacağı istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 19/02/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, Avukatlık Yasası'nın 165. maddesinden kaynaklanan vekalet ücreti alacağı istemine ilişkindir.

Davacı, 2005/2010 yılları arasında devrimci iş sendikası konfederasyonuna (DİSK) bağlı Sosyal-İş Sendikasında belirsiz süreli hizmet sözleşmesi ile danışman avukatlık görevini yaptığını, sendika ile arasında imzalanan iş sözleşmesine göre sendika üyeleri adına açılan davaları vekalet ücreti talep etmeden üyeler tarafından sendikaya verilen yetki belgesine istinaden genel vekaletname ile takip ettiğini, üye işçi O.

T.. adına işçi alacaklarının tahsili amacıyla davalı işveren aleyhine dava açıldığını, üye işçinin mahkemeye sendikayı azlettiğini bildirdiği ve ardından davayı takip etmeyerek açılmamış sayılmasına neden olduğunu, işçi ile davalı işveren arasında sulh sözleşmesi imzalanarak alacakların alındığını ancak vekalet ücretinin ödenmediğini belirterek, vekalet ücreti alacağının Avukatlık Yasası'nın 165. maddesi uyarınca davalıdan alınmasını talep etmiştir.

Davalı, davacı ile arasında vekalet ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Ankara 10. İş Mahkemesi'nin 2008/536 esas sayılı iş dosyasında, üye işçi ile işveren arasında herhangi bir sulh sözleşmesine rastlanmadığından Avukatlık Kanunu'nun 165. ve 174/2 maddelerine göre sendika vekili olan davacının vekalet ücreti talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Avukatlık Yasası'nın 165. maddesi gereğince; iş sahibinin birden çok olması durumunda bunlardan her biri, sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde her iki taraf avukatlık ücretinin ödenmesi yönünden avukata karşı dayanışmalı olarak (müteselsilen) sorumludurlar.

Mahkemece taraflar arasında sulh anlaşmasının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; dosya kapsamından davacı tarafından üye işçiler adına takip edilen davaların, azil sonrasında işçi–işveren arasında imzalanan matbu sulh sözleşmeleri ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı tarafından temyiz aşamasında işçi O. T.. ile işveren arasında imzalanan 02/10/2009 tarihli protokol ibraz edilmiştir.

Şu halde mahkemece, davacının alacağını üye işçi vekili olarak davanın iki tarafından da dayanışmalı olarak isteyebileceği gözetilerek, vekalet ücretinin hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle red kararı verilmiş olması isabetli bulunmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dava, Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesine dayanılarak dava veya icra takibinde tarafların birinin vekili olan avukatın sözleşme gereğince kendi müvekkillerine ve sözleşme tarafı olmayan karşı tarafa vekalet ücreti alacağı ile ilgili olarak açtığı bir davadır.

Uygulamada, davacı avukat tarafların harici anlaşmaları nedeniyle hem sözleşme gereğince alacağı vekalet ücretinden dolayı ve hem de harici anlaşma nedeniyle yargı merciilerince Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilmesi gereken vekalet ücretinden mahrum kaldığından dolayı iş sahipleri ile karşı taraf aleyhine dava açmakta ve Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesine göre de davalılar müştereken ve müteselsilen dava açan avukata karşı sorumlu tutulmaktadırlar.

Uyuşmazlık, Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesine dayanılarak açılan davalarda avukatla sözleşme yapmayan karşı tarafın iş sahipleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olup olmadığı, diğer bir deyişle karşı tarafın davalı sıfatının olup olmadığı noktasından kaynaklanmaktadır.

Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesine dayanarak dava açan avukatın hem sözleşme gereğince kararlaştırılan vekalet ücreti için hem de tarafların harici anlaşmaları nedeniyle takipsiz kalan dava ve icra takibinin devam etmemesi nedeniyle mahrum kaldığı vekalet ücretinden dolayı kendisi ile sözleşme yapan müvekkillerine dava açıp alacaklarını istemesinde uyuşmazlık yoktur. Zira, Avukatlık Kanunu avukat ile sözleşme yaptığı iş sahipleri arasındaki hukuki ilişkileri düzenlemektedir.

Asillerin harici anlaşmaları halinde dava veya icra takibinin sonuçsuz kalması halinde karşı tarafın (kendisi ile sözleşme yapılmayan kişinin) sözleşme yapılan avukata karşı sorumlu olacağına dair herhangi bir yasal düzenleme yoktur.

Kendisi ile sözleşme yapılmayan kişinin dava veya icra takibinden dolayı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre sorumlu tutulabilmesi için tarafların mahkeme veya icra müdürlüğü haricinde anlaşmamış olmaları ve dava için hakimin o davada icra takibi için icra müdürünün o takip esnasında vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar vermesi gerekir. Avukatlık Kanunu'nun 164/son maddesindeki düzenleme buna yöneliktir.

Önümüzdeki uyuşmazlıkta tarafların mahkeme veya icra müdürlüğü haricinde anlaşmaları söz konusu olduğundan ve karşı tarafın vekalet ücretinden sorumlu olduğuna dair hakim veya icra müdürü tarafından verilmiş bir karar bulunmadığından karşı taraf davacı avukata karşı sorumlu değildir.

Kaldı ki, Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesi de tarafların harici anlaşmaları halinde sözleşme yapılan avukata karşı sözleşme yapmayan karşı tarafı sorumlu tutmamaktadır. Ancak, uygulamada 165. madde yanlış yorumlanma nedeniyle yanlış uygulanmaktadır.

Zira, Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesi dikkatlice okunduğunda ve bu kanunun sözleşme yapılan avukatla müvekkilleri arasındaki ilişkileri düzenlediği de göz önünde bulundurulduğunda, avukatla sözleşme yapan “iş sahipleri birden çok” ise tarafların harici anlaşmaları nedeniyle avukat hem sözleşme gereğince alacağı vekalet ücretinden dolayı hem de dava veya icra takibinin sonuçsuz kalmasından dolayı karşı taraftan alamadığı mahrum kaldığı vekalet ücretinden dolayı yani her iki vekalet ücretinden dolayı “birden çok” olan iş sahipleri sözleşme yapılan kendi avukatlarına karşı müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Uygulamada, maddenin başındaki “iş sahipleri birden çok ise” düzenlemesi gözardı edilerek madde düenlemesinin içindeki “her iki taraf avukat ücretinin ödenmesi hususunda” düzenlemesinden hareketle (aslında bu düzenlemeden sözleşme gereğince iş sahiplerince ödenecek vekalet ücreti ile iş sahiplerinin harici anlaşması sonucu takipsiz kalan dava veya icra takibinden dolayı avukatın Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre karşı taraftan alabilecekken mahrum kaldığı vekalet ücreti kast edilmektedir.

Yoksa karşı tarafın sorumluluğuna dair bir düzenleme değildir.) Karşı tarafta yanlış değerlendirme sonucu kanuna aykırı olarak iş sahipleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaktadır. Yanlışlığın en göze batan yönü, avukatla arasında sözleşme olmayan karşı tarafın sözleşme ile kararlaştırılan ücretten de sözleşme yapanlarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasıdır.

Tarafların harici anlaşması nedeniyle fiilen devre dışı kalan avukatın konumu, iş sahibinin avukatını azletmiş hali gibidir. Bu durumda Avukatlık Kanunu'nun 174/2. maddesi gereğince avukatlık ücret sözleşmesi gereğince iş sahibi ile avukatı arasında kararlaştırılan vekalet ücretinin tamamından iş sahipleri sorumludur. Bunun yanında avukatlık sözleşmesinden kaynaklanan vekalet ücreti sorumluluğunun avukatla sözleşme yapan iş sahibine ait olacağını Avukatlık Kanunu'nun 165, 174/3 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 1. maddelerini de desteklemektedir.

Sonuç olarak, tarafların harici anlaşmaları sonucu dava veya icra takibinin sonuçsuz kalması halinde Avukatlık Kanunu'nun 165. iş sahibi ile avukatı arasındaki sözleşmeden kaynaklanan vekalet ücreti ile ilgili müteselsil sorumluluk sözleşme tarafı olmayan karşı tarafa ait olmayıp avukatla sözleşme yapan ve birden çok olan iş sahiplerine aittir.

Yargı mercilerince (mahkeme veya icra müdürlüğü) karşı tarafın vekalet ücretinden sorumlu olacağına dair bir karar verilmediği sürece tarafların harici anlaşması nedeniyle dava veya icra takibinin sonuçsuz kalması halinde sözleşmenin tarafı olan avukatın Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesine dayanarak açtığı davalarda karşı tarafın davalı olma sıfatı yoktur. Onun yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Aksi yöndeki karar ve uygulama Avukatlık Kanunu'nun 165, 174/3 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (1.) maddesine aykırıdır.

Sayın çoğunluğun görüşlerine katılmıyorum.26/06/2014