Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/17711 K.2014/12806

Davacı P.. M.. vekili Avukat S... K.. tarafından, davalı S.. A.. aleyhine 29/06/2010 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26/06/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş; karar davalı tarafından temyiz etmiştir.

Davacı, P.. M.., davalı şirketin dava dışı L.. T.. M... Ltd. Şti. den olan alacağını tahsil için başlattığı icra takibinde kendisine İİK 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ihbarnameye süresi içinde itiraz ettiğini, buna karşın ikinci haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, bu ihbarnameye karşı da süresi içinde itiraz ettiğini, ancak üçüncü haciz ihbarnamesinin de gönderildiğini beyanla borçlu olmadığının tespiti ile haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde cevap vermediğini, bu nedenle davacının icra takip borçlusuna bir borcu olmadığını kanıtlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacıya çıkartılan birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz edildiği belirlendiğinden öncelikle ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin iptaline, birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz edildiği kanaatine varıldığından davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dava İcra ve İflas Kanunu 89/3. maddesinde düzenlenen menfi tespit istemine ilişkindir. İİK 89/3. maddeye göre menfi tespit davası, kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişi tarafından icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılması gerekmekte olup; bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur.

Davacı, dava dışı şirkete yönelik icra takibi sırasında kendisine gönderilen üçüncü kişi haciz ihbarnamelerine süresi içinde itiraz ettiğini ileri sürmüştür. Ancak itiraz dilekçeleri icra dosyasına girmediğinden alacaklı vekilinin talebi uyarınca icra müdürlüğünce davacıya ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri çıkartılmıştır. Birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz edilmiş olması durumunda ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin çıkartılması yasaya aykırı olacağından, davacının icra müdürünün bu işlemini şikayet yoluyla İcra Mahkemesinden iptalini talep etmesi gerekir. Genel mahkemede açılan menfi tespit davasında icra müdürü tarafından çıkartılan haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilemeyecektir.

Şu durumda, mahkemece davanın menfi tespit istemine ilişkin bulunması nedeni ile İİK 89/3. maddesi uyarınca davacıdan takip borçlusuna borçlu olmadığını ispat etmesi için göstereceği delilleri sorulmalı, deliller toplandıktan sonra sonucuna göre işin esası hakkında bir karar verilmelidir. Şikayet yoluyla İcra Mahkemesinde ileri sürülebilecek sebeplerle ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin iptaline ve bu nedenle menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.