Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/2174 K.2014/702

Davacı E.. A.. vekili Avukat Ö. G. tarafından, davalı A. C. Paz. A.Ş. aleyhine 17/03/2011 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18/09/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, haczi mümkün olmayan emekli maaşından yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı, davalıya olan borcundan dolayı aleyhine icra takibi başlatılıp emekli maaşına haciz konulduğunu, rızası olmaksızın emekli aylığından kesinti yapıldığını belirterek, yapılan bu haksız kesintinin iadesini istemiştir.

Davalı, emekli maaşından yapılan ilk kesintinin üzerinden uzunca bir süre geçtiğini, ancak davacının bu duruma itiraz etmediğini, zımni rıza gösterdiğini belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davacının emekli maaşından rızası olmaksızın yapılan kesintilerin iadesi gerektiği kabul edilerek, istemin kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Güvenlik Yasasının 93. maddesi ile, bu kurumdan alınan emekli maaşlarının haczedilemeyeceği düzenlenmiştir. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) olarak tek bir çatı altında birleştirildiğinden, bu kurumlardan alınan emekli maaşlarının hacizleri mümkün değildir.

İİK'nun 83/a maddesi gereğince, "İİK'nun 82 ve 83. maddelerinde yazılan mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir" hükmüne karşın, 28/02/2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sayılı Kanunun 32.maddesi ile değişik 5510 sayılı SGK'nun 93/1. maddesinde, "bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin taleplerin, borçlunun muvafakatı yok ise, icra müdürü tarafından reddedileceği" düzenlemesine yer verilmiştir. Yani, kural olarak borçlunun SGK'dan aldığı emekli maaşı üzerine yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler karşısında haciz konulamaz.

Dosya incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine başlatılan icra takibi kapsamında, İcra Müdürlüğünün 08/10/2008 tarihli yazısı ile davacı borçlunun emekli maaşından ¼ oranında kesinti yapılması istendiği, sırası geldikten sonra Eylül 2009'da kesinti yapılmaya başlandığı, ancak bu haciz ve kesinti işlemine karşı davacının açık rızasının bulunmadığı, uzun bir süre kesinti yapıldıktan sonra davacının emekli maaşına haciz konulamayacağından bahisle İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde 18/01/2011 tarihinde şikayette bulunduğu, davacının bu şikayeti haklı bulunarak 19/01/2011 tarihinde haczin kaldırılmasına karar verildiği, 21/02/2011 tarihli yazı ile de haczin kaldırılması istendiğinden Mayıs 2011 itibariyle kesinti işlemine son verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı borçlunun emekli maaşına haciz konulmasına ve maaşından kesinti yapılmasına açık rızası yok ise de, haciz ve ilk kesinti tarihinin üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen davacı bu duruma açıkça karşı koymayarak zımni rıza göstermiştir. Ancak 18/01/2011 tarihinde İcra Hukuk Mahkemesine şikayette bulunarak haciz ve kesinti işlemine karşı açıkça rıza göstermeme iradesini ortaya koymuştur.

Bu hal ve şartlar altında, davacının geçmişe dönük yapılan kesintilerin iadesini istemesi Medeni Kanunun 2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eder. Şu halde, sadece İcra Hukuk Mahkemesine yapılan şikayet tarihinden sonra yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesi gerekirken, davacının zımni rıza gösterdiği dönemi de kapsayacak şekilde istemin tümden kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.