Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2013/789 K.2013/4591

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... ve diğeri aleyhine 13/01/2011 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/05/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince:

a)Dava, haksız fiil nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, mirasbırakanına ait taşınmazdan toprak alınması nedeniyle, eski hale getirme bedeli ve taşınmazı kullanamamaktan kaynaklanan zararın tazminini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulü ile 6.368,25 TL eski hale getirme bedelinin, haksız eylem tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan dayanışmalı olarak tahsiline karar verilmiş, kararın taraflarca temyizi üzerine; dairemizce; davalıların tüm temyiz itirazları reddedilerek, "eski hale getirme bedelinin taşınmazın sürüm değerini geçemeyeceği ve taşınmaz mülkiyetinin davacıda kaldığı gözetilerek belirlenen zarardan davalılar yararına bir indirim yapılması gerektiği" belirtilerek davacı yararına bozma kararı verilmiştir.

Davacının karar düzeltme talebi üzerine; bozma kararındaki ifadelerin bir ilke açıklaması olduğu belirtilerek, davacının taşınmazı kullanamamasından dolayı uğradığı gelir kaybı konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması nedeniyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulüne, 207,44 TL eski hale getirme bedeli ve 72,04 TL mahrum kalınan değer kaybının haksız eylem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan dayanışmalı olarak tahsiline karar verilmiştir.

Yargıtay bozma kararına uyulmakla, bozma kararı yararına olan taraf yönünden usuli kazanılmış hak doğar. Somut olayda, davanın kısmen kabulüne yönelik kararın tarafların temyizi üzerine, davalıların temyiz isteminin dairemizce reddedilmesi ve davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile davacı lehine bozma yapılması nedeniyle davacı yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Kazanılmış hak, yeni bir karar ile ortadan kaldırılamayacağından mahkemece, eski hale getirme bedeli konusunda ilk kararda belirtilen miktardan daha az tazminata hükmedilmesi doğru bulunmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

b)Davacının karar düzeltme talebi dairemiz tarafından kabul edilerek, davacının taşınmazı kullanamamasından dolayı uğradığı gelir kaybı konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması konusunda bozma kararı verilmiştir.

Dosya kapsamından, bozma öncesi yapılan keşif sonucu dosyaya sunulan ziraatçi bilirkişi ...'ın 13/05/2008 tarihli raporunda; taşınmazın yıllara göre ürün kaybı bedelinin 2.032,80 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, dosya kapsamına uygun bulunan bilirkişi raporuna göre kazanç kaybı zararının kabul edilmesi gerekirken, bozma sonrası alınan ve dosya kapsamına uygun bulunmayan rapora göre karar verilmesi doğru bulunmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, toprak alınmak suretiyle zarar verilen taşınmaz için 1) Eski hale getirme bedeli ile 2) Mahrum kalınan gelir kaybının tazmini talebine ilişkindir.

Uyuşmazlığın tam olarak aydınlığa kavuşturulabilmesi için davanın geçirdiği safahatın özetlenmesinde yarar vardır:

Dava ve Cevap

Davacı ... özetle, murisinden intikal eden ... ilçesi,...Köyü, Köy Altı mevkinde kain 59 parsel sayılı 8.800 m2 alanındaki tarladan, davalıların izinsiz toprak alıp inşaatlarında dolgu malzemesi olarak kullandıklarını belirterek, 1) taşınmazın önceki duruma iadesi için yapılması gerekli harcamalar ve 2) bu sürede gelir sağlayıcı zirai faaliyetten geri kalma zararına karşılık 15.000 TL nin haksız eylem tarihi olan 09/06/2006 dan itibaren kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevabında, taşınmazda 30-40 yıldır tarım yapılmadığı gibi .. Hizmetleri'nin yol yapımı için hafriyat aldıklarını, terekeyi temsilen ... nin izni ile ve parası karşılığında, müvekkillerinin kısmen çakıl ve toprak karışımı hafriyat aldıklarıın belirterek davanın reddini savunmuştur.

Birinci Karar: ... Asliye Hukuk Mahkemesi, T: 19/03/2009, E: 2007/129, K: 2009/51

Mahkemece davalıların, davacıya ait 59 parsel sayılı taşınmazın 311,92 m2 lik kısmından izinsiz hafriyat alındığı kabul edilerek, taşınmazın eski hale getirilmesi bedeli olan 6.368,25 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Birinci Temyiz

Karar hem davacı, hem davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı toprak alınan alanın 2.319,46 m2 olduğunu, bu miktar üzerinden davanın kabulü gerektiğini belirterek, reddedilen kısım için kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar, taşınmazın toplam değerinin 2.000 TL olduğu bilirkişilerce ifade edilmişken, sadece bir kısmının eski hale getirilmesi için 6.368 TL na hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu, taşınmazdan .. Hizmetleri'nin de hafriyat aldığını, tamamının davalılarca alındığının ispatlanmadığını, kısmi alım için de terekeyi temsilen ... den izin aldıklarını belirterek bozma talep etmişlerdir.

Birinci Bozma: 4. HD, T: 10/06/2010, E: 2009/11612, K: 2010/7006

Dairemizce, davanın taşınmazdan toprak alınması nedeniyle eski hale getirme bedeline ilişkin olduğu tavsif edildikten sonra, zarar verilen alan dışında kalan kısımda değer kaybının olup olmadığının tespiti gerektiği, ayrıca eski hale getirme bedelinin taşınmazın sürüm değerini geçemeyeceği belirtilerek karar bozulmuş, davalıların tüm, davacının diğer temyiz itirazarı reddedilmiştir.

Tashih-i Karar: 4. HD, T: 29/11/2010, E: 2010/11347, K: 2010/12143

Davacı vekili, eski hale getirme bedelinin sürüm değerini geçemeyeceğine ilişkin bozmanın hatalı olduğunu, 2.319 m2 için davanın kabulü gerektiğini ve ürün zararı talebinin de kabulü gerektiğini belirterek tashih-i karar talebinde bulunmuştur.

Dairemizce, eski hale getirme bedelinin sürüm değerini geçemiyeceğine ilişkin kısmın bir ilke açıklaması olduğu belirtilerek, davalı yararına bozma olmadığına göre, diğer tashih-i karar talepleri reddedilmiş, ancak önceki bozma sebebine ilaveten, davacının gelir kaybı konusunda olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması nedeniyle de karar bozulmuştur.

İkinci Karar: ... Asliye Hukuk Mahkemesi, T: 31/05/2012, E: 2011/6, K: 2012/48

Yerel mahkemece bozma ilamına uyularak, bilirkişilerden gelir kaybı konusunda ek rapor alınmış, neticeten 207,44 TL eski hale getirme bedeli, 72,04 TL ürün kaybı zararının, haksız fiil tarihi olan 09/06/2006 dan itibaren kanuni faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İkinci Temyiz

Davacı vekili temyizinde, 1) toprak alınan kısmın 2.319,46 m2 olmasına rağmen 311,92 m2 için kabul edilmesinin, 2) belirlenen zarar miktarının 6.368,25 TL olmasına rağmen 207 TL na hükmedilmesinin, 3) toprak alınmayan kısımda değer kaybı olup omadığı konusundaki bilirkişi raporundaki belirlemelerin, 4) gelir kaybi zazarı 2.032,80 TL olmasına rağmen 72 TL na hükmedilmesinin ve 5) yargılama giderleri dağılımının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Değerlendirme ve Sonuç

Birinci karar davalılarca da temyiz edilmiş ve bozmada açıkça, eski hale getirme bedelinin taşınmazın sürüm değerini geçemeyeceği belirtilmiştir. Bu, davalılar yararına bozma sebebidir. Fakat bozma ilamının sonuç kısmı bağlanırken davalıların tüm temyiz itirazlarının reddedildiği yazılmıştır. Şüphesiz bu durum maddi hatadır. Maddi hataya dayanan bozma kararına uyulmakla usuli kazanılmış hak doğmaz (KURU, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001, cilt: V, sayfa: 4798). Bu yüzden kararın onanması gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum. 13/03/2013