Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/1004 K.2014/7594

Davacılar İ.. I.. vd vekili Avukat A. O. tarafından, davalı Maliye Hazinesi aleyhine 28/07/2010 gününde verilen dilekçe ile haksız eyleme dayalı maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; mahkemenin yetkisizliğine dair verilen 12/09/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkin olup yerel mahkemece, yer yönünden yetkisizlik kararı verilmiş; karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, Aksaray 2.Asliye Ceza Mahkemesinde görülen 2004/183 Esas sayılı dosyada, hırsızlık suçunda kullanıldığı iddiasıyla maliki olduğu araca el koyma kararı verildiğini, araca Osmaniye ilinde el konulduğunu, yargılama sonucunda ise aracın suçta kullanılmadığının tespit edilerek aracın sahibine iadesine karar verildiğini, aracı teslim almaya gittiğinde kullanılmaz duruma geldiğini gördüklerini belirterek, uğradıkları maddi zararın tazminini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı vekilinin cevap dilekçesi ile ileri sürdüğü yetki itirazı ilk celsede reddedilmiş; son celsede ise yetki konusu re'sen ele alınarak mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 9. maddesi gereğince her dava yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, davanın açıldığı günde davalının Medeni Yasa gereğince yerleşim yeri sayılan yer mahkemesinde görülür. Daha özel bir düzenleme içeren aynı Yasa'nın 21. maddesi gereğince de haksız eylemden doğan dava, haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde açılabilir.

1 Ekim 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6. ve 16. maddelerinde de aynı yasal düzenlemeler korunmuştur. Haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinin yetkisi kamu düzenine ilişkin olmadığı gibi kesin yetki kuralı da değildir.

Böyle bir durumda davayı hangi mahkemede açacağı konusunda seçimlik hakkı bulunan davacı, davasını dilerse davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde, dilerse haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde veya istediği yer mahkemesinde açabilir.

Somut olaya bakıldığında, davacılara ait araçla işlendiği iddia olunan hırsızlık suçu ile ilgili soruşturma ve kovuşturma Aksaray ilinde yapılmış olup, el koyma kararı veren ve aracın iadesi taleplerini reddeden yer de Aksaray adli makamlarıdır. Şu durumda haksız eylemin vuku bulduğu yer Aksaray ili olup Aksaray Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açan davacının, seçimlik hakkını haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde dava açmak suretiyle doğru olarak kullandığı anlaşılmaktadır.

Yerel mahkemece, işin esası incelenip varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken; yetki itirazının ilk celsede reddine karar verildikten sonra, kesin yetkiye ilişkin bir durum da olmamasına rağmen yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunmadığından kararın bozulması gerekmiştir.