Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/10205 K.2015/7090

Davacı ...'a vekaleten ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/04/2012 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 24/12/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız el koyma nedenine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, kendisine ait büyükbaş hayvanlara kaçakçılık iddiası ile kolluk güçlerince el konulduğunu, ceza yargılaması sonucunda beraatine ve yedieminde bulunan hayvanların iadesine karar verildiğini, buna rağmen iadenin gerçekleşmediğini ileri sürerek, bu süreçte mahrum kalınan kazancın davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı idare, yediemine teslim edilen hayvanların iade edilmemesinde kusurları bulunmadığını, yedieminin malları iade etmediğini savunarak davanın reddini savunmuş, ayrıca yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu beyanla süresinde yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, davalı vekilinin yetki itirazı reddedilmiş, işin esasına girilerek bilirkişi raporuna itibarla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6. maddesinde genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak belirlenmiştir. Aynı yasa 16. maddesinde ise haksız fiilden doğan davalarda yetki, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olarak düzenlenmiştir. Böyle bir durumda davayı hangi mahkemede açacağı konusunda seçimlik hakkı bulunan davacı, davasını dilerse davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde, dilerse haksız eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinde veya kendi yerleşim yeri mahkemesinde açabilir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; el koyma işleminin Şemdinli'de gerçekleştiği, ... Müdürlüğünün adresinin Yüksekova'da olduğu, yargılamanın Asliye Ceza Mahkemesinde yapıldığı, davacının ikametgahının ise ... olduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki dava haksız el koyma nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkin olup haksız eylem nedenine dayanmaktadır. Davacı seçimlik hakkını doğru olarak kullanmamış ve seçim hakkı davalıya geçmiştir. Davalı da seçim hakkını haksız eylemin gerçekleştiği ve ayrıca davacının da ikametgahı olan Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirtmiş ve yetki itirazında da bunu ileri sürmüştür.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, yetki itirazının kabulüyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenip yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/6 ve Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/394 esas sayılı dosyaları ile davacı tarafından eldeki dava ile tarafları ve konusu aynı olan tazminat davaları açıldığı anlaşılmakla sözkonusu dosyalar dosya içine alınarak bu yönün incelenmemiş olması doğru görülmemiştir.