Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/11141 K.2014/15372

Davacı M.. K.. vekili Avukat A.. S.. tarafından, davalılar H.. K.. vd aleyhine 21/05/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın usulden reddine dair verilen 24/01/2012 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usülden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, mahkemece 06/10/2011 tarihli celsede, “6100 sayılı HMK'nun 120 ve 115/2 maddeleri gereğince tanıklar için 42 TL, bilirkişi için 250 TL, diğer giderler için 50 TL olmak üzere toplam 342 TL gider avansının iki haftalık kesin süre içerisinde davacı vekilince mahkememiz veznesine yatırılmasına, bu süre içerisinde yatırılmadığı takdirde davanın HMK'nun 120 ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddedileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı)” şeklinde verilen ara kararla davacı vekiline gider avansı yatırmak üzere kesin süre verilmiş, 24/01/2012 tarihinde verilen kararla da kesin süre içerisinde gider avansı yatırılmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine hükmedilmiştir.

Dava 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açılmıştır. Davanın açıldığı tarih itibariyle gider avansı alınmasına yönelik bir düzenleme mevcut değildir. 01/10/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 448. maddesi uyarınca, HMK hükümleri tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal yürürlüğe girecektir.

HMK'nun 120. maddesinde “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı'nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. HMK 324. maddesinde ise delil ikamesi avansı düzenlenmiştir.

03/04/2012 tarihli resmi gazetede yayınlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 45/1. maddesi “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Gider avansı, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderler için davacıdan alınan meblağı ifade eder.” düzenlemesini haizdir.

Yönetmeliğin 45/3. maddesi uyarınca gider avansının verilen kesin süre içerisinde yatırılmaması halinde dava, dava şartı yokluğundan reddedilecektir. Yönetmeliğin 45/4. maddesine göre ise, delil avansının yatırılmaması halinde, o delilden vazgeçilmiş sayılacaktır.

Yukarıda yazılı düzenlemeler uyarınca, dosya kapsamından, eldeki davanın 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açıldığı, dilekçeler aşamasının tamamlandığı ve tahkikat aşamasına geçildiği, tahkikat aşamasıda HMK'nun yürürlüğe girdiği, mahkemece bu aşamada gider avansı yatırılması için kesin süre verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, HMK 120, 324 ve 448. maddeleri ile yönetmeliğin 45. maddesi göz önünde bulundurulduğunda, gider avansının dava açılırken yatırılması gerektiği ve bu aşamanın geçtiği, dolayısıyla tamamlanmış olduğu, öyleyse HMK hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilemeyeceği, 1086 sayılı HUMK yürürlükteyken açılan bu davada yatırılması istenilen giderlerin delil avansı kabul edilip, HMK'nun 324. maddesi uygulanmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiği sonucuna varılmakla davanın, dava şartı yokluğundan reddedilmesi doğru görülmemiş; hükmün, bu nedenle bozulması gerekmiştir.