Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/1219 K.2015/112

Davacı A.. E.. vekili Avukat Sevil tarafından, davalılar O. Yayancılık San. Tic. A.Ş. adına Ömer vd aleyhine 05/09/2007 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 09/10/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıya dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından temyiz edilnmiştir.

Davacı, Y. Gazetesi'nin 05-07-08-11/07/2007 günlü sayılarında davalı Mehmet Z.. N..'in kaleme aldığı "K.", "C.", "K. (2)" ve "C." başlıklı köşe yazısı içeriklerinin kişilik haklarına saldırı içerdiğini iddia ederek uğradığı manevi zararının ödetilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, dava konusu köşe yazıları ile davacının kişilik haklarının ihlal edildiği kanaatine varılarak istemin bir bölümünün ödetilmesine karar verilmiştir.

Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır.

Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir.

Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur.

Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.

Somut olaya gelince; davacı İzmir Büyükşehir Belediyesi İşletme ve İştirakler Daire Başkan vekili olup Burslar Şube Müdürlüğü de bu Daireye bağlı bulunmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Priştina Eğitim Yardım Sandığı tarafından verilmekte olan bursun dağıtımında bir takım usulsüzlükler yapıldığına yönelik ihbarlar üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılmıştır. Usulsüz evrak vererek anılan burstan yararlanan öğrencilerden birisi de davacının kızıdır. Davalı yazar, dava konusu köşe yazılarında davacının kızının gerekli koşulları taşımadığı halde söz konusu bursu aldığını belirtilerek bu hususu eleştirmiş, kişisel değer yargılarını ve görüşlerini dile getirmiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu köşe yazıları, görünür gerçeğe uygun olup basının haberi ilgi çekici kılmak için kullandığı ifadeler de kişilik haklarına saldırı niteliğinde kabul edilemez. Mahkemece bu husus gözetilerek istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davalıların sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.