Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/1358 K.2014/2475

Davacı N.. B.. vekili Avukat K.O..tarafından, davalı N.. A.. vd aleyhine 05/12/2012 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; görev nedeniyle davanın reddine dair verilen 24/09/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davacının davalı N.. A..'e yönelik temyizi yönünden;

Dava kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken, kusurları sonucu kişilere zarar vermelerinden kaynaklanan ve zarar görenlerin kamu görevlileri aleyhine açtıkları manevi tazminat davasıdır. Mahkemece, bu davalı yönünden Anayasanın 129/5 maddesi gereğince mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturur. Bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup dava o kurum aleyhine açılmalıdır. (TC Anayasası 40/III, 129/V, 657 Sy. K.13, HGK 2011/4-592 E., 2012/25 K.) Bu konuda yasal düzenlemeler, emredici hükümler içermektedir. Diğer yandan Sorumluluk Hukukunun temel ilkeleri açısından bakıldığında da bu şekilde düzenlemenin mevzuatta yer almış olması zarar görenin zararının karşılanması yönünde önemli bir teminattır.

Davaya konu edilen olayda; Osmangazi Üniversitesinde rektör olarak görevli davalı N.. A..'ün haksız disiplin cezası vermesi nedeniyle duyulan manevi acı ve kişilik haklarının ihlal edildiği iddiasıyla manevi tazminat isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır

Şu durumda, bu davalı yönünden mahkemece kamu görevlisi olan davalılar hakkında, kusurlarına dayanılarak açılan davalar hakkında husumet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe görevsizlik nedeniyle ret kararı verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2- Davacının davalı S.. A..'a yönelik temyiz itirazları yönünden;

Davacı, bu davalının gerek idari soruşturma dosyasında gerekse ağır ceza mahkemesindeki dosyalarda tanık sıfatıyla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu ve bu beyanlar nedeniyle disiplin cezası verilmesine ve ceza davası açılmasına neden olmasından kaynaklanan kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece bu davalı yönünden de Anayasanın 129/5 maddesi gereğince mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğinden davalı S.. A..'a yönelik davanın kamu görevlisinin görevi nedenine dayalı olmadığı anlaşılmaktadır. O halde bu davalı yönünden de Anayasa'nın 129/5 maddesi gerekçe gösterilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir. Mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Anayasa’nın 129/5. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Yasası’nın 13/1. maddesi gereğince memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen biçim ve koşullara uygun olarak idare aleyhine açılabilir. İdare aleyhine böyle bir davanın açılabilmesi, hizmet kusurundan kaynaklanmış, idari işlem ve eylem niteliğini yitirmemiş davranışlar ile sınırlıdır. Kamu görevlisinin, özellikle haksız eylemlerde, Anayasa ve özel yasalardaki bu güvenceden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.

Dava dilekçesinde belirtilen maddi olgulardan davalının salt kişisel kusuruna dayanıldığının anlaşılması karşısında öncelikle bu iddia doğrultusunda delillerin toplanıp değerlendirilerek sonuca varılması gerekir. Açıklanan nedenlerle bozma kararının (1) nolu bendine katılmıyorum. 17/02/2014