Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/17104 K.2015/348

Davacı K.. T.. vekili Avukat Hilmi tarafından, davalılar A. İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vd aleyhine 28/06/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10/10/2007 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Davalı K.. M..'nün temyizi yönünden;

Dava maddi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı idare tarafından yaptırılan yol ve emniyet sahası yapımı sırasında ortaya cıkan hafriyatın taşınmazına dökülerek çay bahçesine ve taşınmazına zarar verildiği ileri sürülerek meydana gelen zarardan davalı idarenin ve diğer davalı yüklenici şirketin sorumlu olduğu iddiasıyla bu dava açılmıştır.

Bir kamu kurumunun yasalar uyarınca yapılmış olan tesislere bakım ve o tesisleri kullanım yükümlülüğü yasalardan doğan kamusal bir görevdir. O halde anılan nitelikteki bir kamu tesisinin gerek yapılmasındaki, gerekse kullanılması veya muhafazasındaki kusurdan doğan zararlar, idari karar ve eylemlerden doğan zararlar niteliğinde bulunduğundan onların ödetilmesi istekleri 11/02/1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının II. bendi hükmünce tam yargı davasının konusunu oluştururlar. Bu davaların ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi hükmünce idari yargı yerinde görülmesi gerekir.

Temyize konu olan davada, davalı K.. M..'nün sorumluluğunun esası hizmet kusuruna dayanmaktadır. Bu durumda davalı K.. M.. yönünden dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddedilmemiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Davalı A. İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin temyizi yönünden;

Davacının davalı şirketin hafriyat dökmesi nedeniyle çay bahçesinin ve taşınmazının zarar gördüğünü ileri sürerek tazminat isteminde bulunmuştur.

Davacı, dava dilekçesinde dava konusu taşınmazla hukuki bağlantısını açıklamamıştır. Davaya konu taşınmazın bulunduğu bölgede yapılan kamulaştırma çalışmaları sırasında davacının, dava dışı Tahsin Tosun ile ½ hisseli çay bahçesinin zilyedi olduğu yönünde idari bir tespit yapılmıştır.

Yargılama sırasında dava konusu taşınmazın bulunduğu Yazlık köyünde kadastro çalışması yapıldığı, taşınmazın 218 Ada 8 parsel olarak dava dışı İsmail Tosun mirasçıları adına 1/5 hisseli olarak zilyetlikten tespit gördüğü, kadastro tespitinin itiraza uğramaksızın 20/10/2009 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda davacının dava konusu taşınmaz ile hukuki bağının, aktif taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak sonuca göre zarar kapsamı belirlenerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, davalı K.. M..nce ihale edilen diğer davalı şirket tarafından yapılan emniyet sahası ve yol yapım çalışmaları sırasında ortaya çıkan hafriyatın sahibi olduğu taşınmazına ve çay bahçesine dökülmek suretiyle zarara uğradığını ileri sürerek, zararının giderilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, dava kabul edilerek hükmedilen miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Davalıların temyizi üzerine Dairemiz çoğunluğunca, davalı K.. M.. yönünden davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden yargı yolu bakımından reddi gerektiği gerekçesiyle, ayrıca davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının da araştırılması zorunluluğu bulunduğundan bahisle bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 11/02/1959 tarih ve 1958/17 Esas 1959/15 Karar sayılı kararında, içtihadı birleştirme kapsamında olmadığına yer verilerek vurgulandığı üzere; bir kamu kurumunca bir tesisin yaptırılması esnasında Devlet malı olmayan yerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak ya da moloz yığılması neticesinde oluşan zararların tazmini davası, başkasının malına kamu kurumunun dilediği gibi el atma hakkı bulunmadığı, ayrıca plan, proje ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağından dolayı haksız fiilden doğan bir tazminat davası sayılacağı bildirilmiştir.

Ayrıca, işlerin plan ve programlara uygun yapılmaması hali de idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yine idari kararın tatbiki olan eylem sayılamayacağı, bu bakımdan böyle bir iddia ile açılmış olan davanın haksız fiilden doğan bir davadan ibaret olacağı öngörülmüştür.

Yukarıdaki açıklamaların ışığında somut olayı değerlendirdiğimizde; dava, haksız fiil sonucu meydana gelen zararın tazmini davası olup, adli yargının görevleri arasındadır. Bu itibarla bozma ilamının birinci bendine katılmadığımızdan çoğunluk kararına bu yönü ile muhalifiz.15/01/2015