Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/18043 K.2015/14603

Davacı ... vekili Avukat .. tarafından, davalı ... aleyhine 30/04/2010 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 21/02/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ile davalı ... mirasçılarından dahili davalılar ... ve .. tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre dahili davalılar ... ve ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Dahili davalılar ... ve ...'in diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, 5233 sayılı .. kapsamında yapılan yersiz ödemelerin tahsili istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve dahili davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı idare; ilgili yasa kapsamında davalının zarar beyanında bulunduğunu ve kendisine bu beyanı esas alınarak ödemeler yapıldığını, ancak gelen ihbar üzerine yapılan incelemede davalının gerçeğe aykırı bildirimde bulunarak Devletten tazminat aldığının tespit edildiğini iddia ederek, haksız ve yersiz yapılan ödemenin davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.

Davalı, talebin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında sulhname imzalandığını, davacı kurumun sulhnameye aykırı olarak hareket ettiğini, terör ve terörden doğan nedenlerden dolayı mülkiyetini terk etmek zorunda kaldığını, zarara uğradığını beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davalının üzerine kayıtlı taşınmaz bulunmamasına rağmen tazminat talebinde bulunarak tazminat aldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile yapılan fazla ödemenin dava tarihi olan 30/04/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

a) Dosya kapsamından; davanın niteliği gereği içerikte yer alması gereken evrakın dosya içine alınmadığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle davalının başvuru dilekçesi ve zarar beyanı ile davalının bu beyanı esas alınarak idarece kurulan zarar tespit komisyonunca yapılan keşif varsa keşif belgeleri ve 5233 sayılı Yasa 8. maddesi kapsamında başvuru dosyası içine alınması gereken adlî, idarî ve askerî mercilerdeki bilgi ve belgeler ile birlikte yine idare tarafından davalının fazladan mal bildiriminde bulunduğuna dair inceleme raporuna esas keşif ve diğer belgeler tam ve eksiksiz olarak dosya içine alınmalıdır.

Sayılan bilgi ve belgeler dosya içine alınıp mahkemece yapılan keşifle mukayese edilmeden, ayrıca mahkemeyi davayı kabule götüren deliller gerekçeli kararda yeterince tartışılıp değerlendirilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

b) Kural olarak, 818 sayılı .. 53. madde gereği; ceza mahkemesinde verilen beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız olmayıp ceza mahkemesinin maddi vakıaların belirlenmesine ilişkin mahkumiyet kararı hukuk hakimi yönünden bağlayıcı olup taraflar yönünden kesin delil niteliği taşıyacaktır. Davaya konu olayda; açılmış bir ceza davası olup olmadığı araştırılıp, ceza davası var ve sonucu eldeki davayı etkileyecek nitelikte ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165. maddesi gereğince bekletici sorun yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edilmesi doğru olmamıştır.

c) Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalının kullanımında olan ev ve müştemilatın köyün boşaltılması ve terör olayları nedeniyle zarar gördüğü iddiası ile tazminat talebinde bulunduğu ve kendisine ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Tazminat talep edebilmesi için 5233 sayılı Kanun'un 1 ve 2. maddesi açık hükmüne göre, zarar gören olması yeterli olup sırf üzerine kayıtlı taşınmaz bulunmadığı gerekçesiyle zilyetlik konusunda gerekli araştırma usulünce yapılıp değerlendirilmeden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Şu halde; mahkemece belirtilen noksanlar giderilip dosya tekemmül etmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya uygun olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3- Davacının temyiz itirazlarına gelince;

Davaya konu olayda idarenin zararı, haksız yere yapılan ödeme tarihinde doğmuş olup davacı bu tarihten itibaren faiz talep etmeye hak kazanmıştır. Dava dilekçesinde de idare zararının davalıya ödemenin yapıldığı tarihte meydana geldiği beyan edilerek bu tarihten itibaren yasal faizi ile tazminat isteminde bulunulmuştur. Mahkemece istem gözardı edilerek, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.