Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/5916 K.2014/10105

Davacı A.. P.. vekili Avukat Ü. P.. tarafından, davalılar İl Özel İdaresi Müdürlüğü vd. aleyhine 20/09/2010 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; aktif husumet yokluğundan davanın reddine dair verilen 19/09/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalılar tarafından yapılan yol yapım çalışması nedeniyle meydana gelen heyelan sonucu arazisinin zarar gördüğünü belirterek; zararının tazminini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 125/son maddesine göre; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/b maddesi ile; “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davasının idari yargı yerinde açılacağı düzenlenmiştir.”

Davalılar İl Özel İdaresi Müdürlüğü ve Güneysu Kaymakamlığı K.. B.. bir kamu tüzel kişileridir. Kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Davada ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre, davanın anılan davalılara yöneltilmesinin nedeni de hizmet kusurudur. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUY. m.2)

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.(HMK 114)

İdari eylem ve işlemlerden doğan uyuşmazlıklar bakımından genel görevli yargı yeri idare mehkemeleridir. Adli yargı yerleri ancak özel düzenlemelerin varlığı halinde, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıkları çözümlemekle görevlidirler.

Kural olarak idarenin zarar doğuran her türlü eylem ve işleminden doğan zararlar idari yargı yerinde dava konusu yapılmaktadır. Somut olay da bu genel kuralın istisnası niteliğinde olmadığından, hizmet kusuru nedeniyle oluşan zarardan kaynaklanan bu davanın İdare’ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası olarak açılması gerekirdi. Yargı yolu, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-b ve 115. maddelerinde düzenlenen ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilecek olan dava şartıdır. Husumetin görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Şu durumda, mahkemece yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bu durum bozmayı gerektirmiştir.