Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2014/8176 K.2015/8566

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/05/2010 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 11/12/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Davalının diğer temyiz itirazına gelince;

Dava, resmi nikah olmaksızın yapılan evlilik sonrası gerçekleşen ayrılığa dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının evlilik teklifini kabul ederek aileleri arasında nişanlandıklarını, yurt dışında çalışan davalı izne geldiğinde düğün yaptıklarını, resmi nikah talebinin iznin kısa olması bahanesiyle reddedildiğini, davalı ile ileride evleneceği vaadiyle resmi nikahsız olarak karı koca hayatı yaşadıklarını, davalının yurt dışında kalması nedeniyle kayınvalidesi ve kayınpederi ile yaşamak zorunda kaldığını, daha sonra ailesinin evine dönmek zorunda kaldığını, izne gelen davalının kendisi ile ilgilenmediğini, evlilik nedeniyle toplumdaki itibarının zedelendiğini, bu durumun kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek uğradığı maddi ve manevi zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının rızası ile evlendiğini, resmi nikaha davacının ailesinin yanaşmadığını, davacının Behçet hastalığı olup tedavi görmesi gerektiğini söylediklerini, davacının ailesinin yanına sebepsiz yere gittiğini, herhangi bir zararı bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece, davacının resmi nikah yapılmaksızın evlilik ilişkisine zorlandığı, gayrıresmi de olsa bu evlilik ilişkisinin bitirilmesi nedeniyle çevresine karşı zor durumda kaldığı, resmi nikah işlemi yapılmadan evlilik ilişkisinin son bulması nedeniyle üzüntü ve sıkıntı içine düştüğü, bu nedenle kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne; taraflar arasında resmi nikah işleminin yapılmamasının davalının kusurundan ileri geldiği, tarafların birlikteliklerinin sona ermesinde davacının bir kusurunun bulunmadığı,

davacı eşin meydana gelen ayrılık nedeni ile kocanın desteğinden yoksun kalacağının açık olduğu yine davacının yeni bir ev hazırlamak bu evi döşemek ve sağlık sorunları ile ilgili masraflar yapmak gibi yükümlülükler altına girebileceği, bu nedenle mevcut ve beklenen menfaatlerinin zedelendiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; davacı ile davalı arasında gayriresmi olarak evlilik yapıldığı, düğünlerinin olduğu ve tarafların evlendikleri hususunun çevrelerinde duyulduğu, davacı ile davalının bir müddet birlikte yaşadıkları, daha sonra davalının yurtdışına çalışmaya gittiği ve davacıyı ailesinin yanında bıraktığı ve tekrar müşterek hayat kurmadıkları, davacının bir müddet davalının ailesi ile birlikte yaşadıktan sonra baba evine dönmek zorunda kaldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında Medeni Kanun anlamında gerçekleşen ve hukuk alanında geçerlilik taşıyan bir evlilik yoktur. Bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin aile hukuku prensiplerine göre değil, borçlar hukuku kurallarına, özellikle de haksız fiile ilişkin hükümlere göre değerlendirilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle, hukuken eş sıfatı bulunmayan davacının maddi tazminata ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davacı lehine maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.